Ar-Ge Bordrosunda Sık Yapılan 10 Hata ve Doğru Hesap

Ar-Ge bordrosundaki hatalar iki yönlüdür. Fazla terkin vergi dairesine eksik ödenmiş vergidir; incelemede gecikme faizi ve vergi ziyaı cezasıyla birlikte istenir. Eksik terkin ise kanunun işverene tanıdığı tasarrufun kullanılmamasıdır. Aşağıdaki on hata en sık görülenlerdir.

Örneklerin tamamı Ocak 2026 içindir. Aksi yazılmadıkça personel 5746 kapsamında, lisans mezunu (terkin %80), brüt 100.000 TL'dir. Rakamlar Uzman Bordro hesap motorundan alınmıştır.

1. Terkini asgari ücret istisnasından önceki vergiden hesaplamak

Terkin, hesaplanan vergiden asgari ücret istisnası düşüldükten sonra kalan vergi üzerinden yapılır.

	Tutar
Doğru: (12.750,00 − 4.211,33) × %80	6.830,94
Yanlış: 12.750,00 × %80	10.200,00
Fazla terkin (aylık)	3.369,06

2. Kısmi Ar-Ge ayında istisnayı da oranlamak

Personel ayın bir kısmında Ar-Ge dışı işte çalıştıysa önce vergi Ar-Ge gününe oranlanır, istisna sonra ve tam tutarıyla düşülür.

Ar-Ge günü	Doğru sıra	Ters sıra	Fazla terkin
20 / 30	3.430,94	4.553,96	1.123,02
15 / 30	1.730,94	3.415,47	1.684,53
10 / 30	30,94	2.276,98	2.246,04

Tam Ar-Ge ayında iki sıra aynı sonucu verdiği için hata ancak kısmi aylarda görünür. Ayrıntı kısmi Ar-Ge ayı yazımızda.

3. Teknokent personeline eğitim oranı uygulamak

4691 sayılı Kanun'da eğitim ayrımı yoktur; istisnadan sonra kalan verginin tamamı terkin edilir. %80 uygulanırsa Ocak'ta 8.538,68 TL yerine 6.830,94 TL terkin edilir: ayda 1.707,74 TL, yılda 36.003,76 TL eksik terkin. Ayrıntı teknokent bordrosu yazımızda.

4. Eğitim bilgisini güncellememek

Terkin oranı personelin eğitim durumuna bağlıdır. Personel yüksek lisansını tamamlayıp oranı %90'a çıktığında kart güncellenmezse Ocak'ta 853,87 TL, yıl boyunca 18.001,88 TL eksik terkin olur. Oranların kimlere uygulandığı terkin oranı yazımızda.

5. Fazla mesaiyi teşvike katmak

Kanun açıktır: haftalık 45 saati aşan çalışmaların ve ek çalışma sürelerinin ücreti teşvikten yararlanamaz. 10 saatlik fazla mesainin brütü 6.666,67 TL'dir; teşvike katılırsa:

Kalem	Yanlış hesapta
Mesainin vergisinden terkin (850,00 × %80)	680,00 fazla terkin
Mesainin damga vergisi	50,60 eksik kesinti
Mesaiye 5746 SGK desteği (6.666,67 × %9,875)	658,33 fazla destek

Mesai bordroda ayrı kalemde gösterilmeli ve teşviksiz hesaplanmalıdır. Ayrıntı fazla mesai yazımızda.

6. Prim ve ikramiyede iki yönlü hata

Prim ve ikramiye Gelir Vergisi Kanunu'na göre ücrettir: terkine ve damga istisnasına girer. 5746 SGK desteği ise yalnız ücrete bağlı olduğundan prime uygulanmaz. 20.000 TL primde:

• Prim terkinden çıkarılırsa 2.040 TL eksik terkin olur, 151,80 TL damga vergisi gereksiz kesilir.
• Prime 5746 desteği uygulanırsa 1.975 TL fazla destek alınır (20.000 × %9,875).

Ayrıntı prim ve ikramiye yazımızda.

7. İşsizlik sigortası primini desteğe katmak

5746 desteği SGK işveren hissesinin yarısıdır; işveren işsizlik primi (%2) desteğe girmez ve tam ödenir. Desteğe katılırsa brüt 100.000 TL'de ayda 1.000 TL fazla destek alınır (100.000 × %2 × %50).

8. Net anlaşmada damga istisnasını unutmak

Net ücretle anlaşılan Ar-Ge personelinde damga vergisi kesilmediği için gereken brüt daha düşüktür. Net 75.000 TL'de doğru Ocak brütü 97.977,40 TL'dir; standart çalışan gibi hesaplanırsa 98.666,93 TL çıkar ve ayda 689,53 TL fazla brüt ödenir. Ayrıntı netten brüte Ar-Ge yazımızda.

9. 40 kat sınırını atlamak

1 Ağustos 2025'ten beri terkin ve damga istisnası, ücretin brüt asgari ücretin 40 katını aşmayan kısmıyla sınırlıdır: 2026'da aylık 1.321.200 TL. Bu tutarın üstündeki ücretlerde sınır uygulanmazsa fazla terkin doğar. Ayrıntı 40 kat sınırı yazımızda.

10. Destek personeli sınırını izlememek

Teşviklerden yararlanan destek personelinin tam zaman eşdeğeri, Ar-Ge merkezinde tam zamanlı Ar-Ge ya da tasarım personelinin %10'unu geçemez. Teknokentte de sınır %10'dur; toplam personeli 15'e kadar olan firmalarda %20'dir. Sınırın üstündeki destek personeli teşviksiz bordrolanır. Ayrıntı Ar-Ge merkezi mi, teknokent mi yazımızda.

Kontrol listesi

• Personel kartı: çalışan türü (5746 / 4691), eğitim durumu ve görev (Ar-Ge, tasarım, destek) güncel mi?
• Puantaj: her ayın Ar-Ge günü, Ar-Ge dışı günler ve fazla mesai saatleri ayrı tutuluyor mu?
• Kalemler: maaş, prim, ikramiye ve fazla mesai ayrı bordro kalemlerinde mi?
• Sıra: terkin istisnadan sonra, kısmi ayda oranlamadan sonra mı hesaplanıyor?
• Sınırlar: 40 kat ve destek personeli oranı izleniyor mu?

Sık sorulan sorular

Ar-Ge bordrosunda en sık yapılan hata nedir? Terkinin, asgari ücret istisnası düşülmeden önceki vergiden hesaplanması ve kısmi Ar-Ge aylarında istisnanın da Ar-Ge gününe oranlanması. İkisi de fazla terkin doğurur.

Fazla terkin edilen verginin sonucu ne olur? Fazla terkin, vergi dairesine eksik ödenmiş vergidir. İncelemede eksik vergi gecikme faizi ve vergi ziyaı cezasıyla birlikte istenir.

Ar-Ge personelinin fazla mesaisine terkin uygulanır mı? Hayır. Haftalık 45 saati aşan çalışmaların ücreti teşviklerin hiçbirinden yararlanamaz.

Prime 5746 SGK desteği uygulanır mı? Hayır. Prim ve ikramiye terkine ve damga istisnasına girer, SGK desteğine girmez.

Hesaplayın

Detaylı Maliyet ekranı Ar-Ge gününü, eğitim oranını, 40 kat sınırını ve ek ödemelerin teşvik kurallarını ay ay uygular; kendi bordronuzu bu hesapla karşılaştırabilirsiniz.