Ar-Ge Personelinde Fazla Mesai Neden Teşvik Dışında?

Ar-Ge ve teknokent personelinin fazla mesai ücreti teşviklerden yararlanmaz: gelir vergisi terkin edilmez, damga vergisi kesilir, 5746 SGK desteği uygulanmaz. Kanun bunu açıkça yazar. Aynı aydaki normal ücretin teşviki ise etkilenmez. Sonuçta Ar-Ge personelinin fazla mesaisi işverene standart bir çalışanınki kadar pahalıya gelir.

Kanundaki kural

5746 sayılı Kanun'un 3. maddesinin ikinci fıkrası ve 4691 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi aynı cümleyi taşır:

Haftalık kırk beş saatin üzerindeki ve ek çalışma sürelerine ilişkin ücretler bu teşvikten faydalanamaz.

Hemen öncesindeki cümle kapsama girenleri sayar:

Hak kazanılmış hafta tatili ve yıllık ücretli izin süreleri ile 17/3/1981 tarihli ve 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda belirtilen tatil günlerine isabet eden ücretler de bu teşvik kapsamındadır.

Ödeme	Ar-Ge teşviki
Aylık ücret (Ar-Ge günlerine düşen)	Var
Hafta tatili, yıllık izin, genel tatil günlerinin ücreti	Var
Haftalık 45 saati aşan çalışmanın (fazla mesai) ücreti	Yok
Ek çalışma sürelerinin ücreti	Yok

Hangi teşvik nasıl etkilenir?

Teşvik	Fazla mesai ücretinde
Gelir vergisi terkini	Uygulanmaz; mesainin vergisi vergi dairesine ödenir
Damga vergisi istisnası	Uygulanmaz; mesaiden binde 7,59 damga vergisi kesilir
5746 SGK desteği	Uygulanmaz; destek yalnız Ar-Ge ücretine
5510 prim indirimi	Uygulanır (Ar-Ge'ye özgü bir indirim değildir)

Örnek: 10 saat fazla mesai

Ocak 2026, brüt ücreti 100.000 TL olan lisans mezunu (%80) bir 5746 personeli, tam Ar-Ge ayı. Saatlik ücret 100.000 / 225 = 444,44 TL, fazla mesai saat ücreti %50 zamla 666,67 TL; 10 saatlik mesai brütü 6.666,67 TL.

	Mesaisiz	10 saat mesaili	Fark
Brüt (maaş + mesai)	100.000,00	106.666,67	6.666,67
Kesilen gelir vergisi	8.538,68	9.388,68	850,00
Gelir vergisi terkini	6.830,94	6.830,94	0,00
Kesilen damga vergisi	0,00	50,60	50,60
SGK teşviki (5510 + 5746)	11.875,00	12.008,33	133,33
Çalışanın neti	76.461,33	81.227,39	4.766,06
İşveren maliyeti	105.044,06	113.160,73	8.116,67

Mesainin 850 TL'lik gelir vergisi terkin edilmez; 50,60 TL damga vergisi kesilir; SGK teşvikindeki 133,33 TL'lik artış yalnız 5510 indirimidir (6.666,67 × %2). Maaşın terkini (6.830,94 TL) ve damga istisnası (508,30 TL) olduğu gibi kalır.

Standart çalışanla aynı maliyet

Aynı ücret ve aynı 10 saat mesai standart bir çalışanda da işverene 8.116,67 TL ek maliyet çıkarır (121.750,00 TL'den 129.866,67 TL'ye). Çünkü mesai ücreti iki durumda da aynı vergiyi ve primi taşır. Ar-Ge teşviki yalnız normal ücretin maliyetini düşürür; mesaili saatlerde bu avantaj yoktur. Ar-Ge ekiplerinde iş yükünü fazla mesaiyle değil, normal çalışma süresi içinde planlamak bu yüzden teşvik açısından da daha verimlidir.

Bordroda dikkat edilecekler

• Mesaiyi ayrı kalemde gösterin. Fazla mesai ücretini maaştan ayrı bir bordro kalemi olarak yazın; teşvik hesabı ancak böyle ayrışır.
• Saatleri kaydedin. Haftalık 45 saati aşan saatleri puantajda tutun; denkleştirme uygulanıyorsa dönem sonunda hesaplayın.
• Tatil ücretlerini karıştırmayın. Hafta tatili, yıllık izin ve genel tatil günlerinin ücreti teşvik kapsamındadır; bunları mesai kalemine yazmayın.

Fazla çalışma ücretinin genel kuralları fazla mesai yazımızda.

Sık sorulan sorular

Ar-Ge personelinin fazla mesaisine terkin uygulanır mı? Hayır. Haftalık 45 saati aşan çalışmaların ücreti teşvikten yararlanamaz; vergisi terkin edilmez.

Fazla mesai ücretinden damga vergisi kesilir mi? Evet. Mesai Ar-Ge teşviki kapsamında olmadığı için damga istisnası da uygulanmaz.

Fazla mesai maaşın teşvikini bozar mı? Hayır. Normal ücretin terkini, damga istisnası ve SGK desteği aynen kalır.

Ar-Ge personelinin hafta tatili ücreti teşvikten yararlanır mı? Evet. Hak kazanılmış hafta tatili, yıllık izin ve genel tatil günlerine düşen ücretler kanunda açıkça kapsamdadır.

Hesaplayın

Detaylı Maliyet ekranında fazla mesaiyi saat olarak girdiğinizde Ar-Ge personelinde mesai kalemi teşviksiz, maaş teşvikli hesaplanır.