Kısaca
- 5746 kapsamında kalan gelir vergisinin doktoralılar ile desteklenecek program alanlarında en az yüksek lisanslılar için %95'i, yüksek lisanslılar ile bu alanlarda lisanslılar için %90'ı, diğerleri için %80'i terkin edilir.
- Teknokentlerde (4691) eğitim ayrımı yoktur; asgari ücret istisnasından sonra kalan verginin tamamı terkin edilir.
- Oran, Ar-Ge personelinde de destek personelinde de kanunda eğitim durumuna bağlanmıştır.
- Brüt 80.000 TL'lik bir çalışanda 2026'da yıllık terkin %80'de 99.951,04 TL, %90'da 112.444,92 TL, %95'te 118.691,86 TL'dir.
- Eğitim bilgisi eksik ya da yanlış girilirse terkin de yanlış çıkar; eksik bilgide en düşük oran olan %80 uygulanır.
Bu yazıda (6 başlık)
Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde (5746) gelir vergisi terkininin oranı personelin eğitim durumuna bağlıdır: doktoralılarda %95, yüksek lisanslılarda %90, diğerlerinde %80. Desteklenecek program alanlarından birinde derecesi olanlar bir üst orana çıkar. Teknokentlerde (4691) eğitim ayrımı yoktur; kalan verginin tamamı terkin edilir.
Kanundaki oranlar
5746 sayılı Kanun'un 3. maddesinin ikinci fıkrasına göre asgari ücret istisnası düşüldükten sonra kalan verginin:
doktoralı olanlar ile desteklenecek program alanlarından birinde en az yüksek lisans derecesine sahip olanlar için yüzde doksan beşi, yüksek lisanslı olanlar ile desteklenecek program alanlarından birinde lisans derecesine sahip olanlar için yüzde doksanı ve diğerleri için yüzde sekseni
terkin edilir.
| Eğitim durumu | Terkin oranı |
|---|---|
| Doktora | %95 |
| Desteklenecek program alanlarından birinde yüksek lisans | %95 |
| Yüksek lisans | %90 |
| Desteklenecek program alanlarından birinde lisans | %90 |
| Diğerleri (lisans, ön lisans, lise…) | %80 |
| 4691 teknokent personeli (eğitimden bağımsız) | %100 |
Kanun oranları "Ar-Ge ve destek personeli" ile "tasarım ve destek personeli" için birlikte koyar; ölçüt görev değil, eğitim durumudur.
Oranlar arasındaki fark: 80.000 TL brütle örnek
Brüt ücreti 80.000 TL olan, yılın tamamında tam Ar-Ge ayı çalışan bir personelin 2026 hesabı (sektör imalat dışı, 5510 indirimi 2 puan):
| Ocak terkini | Yıllık terkin | Yıllık işveren maliyeti | |
|---|---|---|---|
| Standart çalışan | — | — | 1.168.800,00 |
| 5746, %80 | 4.790,94 | 99.951,04 | 974.048,96 |
| 5746, %90 | 5.389,81 | 112.444,92 | 961.555,08 |
| 5746, %95 | 5.689,24 | 118.691,86 | 955.308,14 |
| 4691, %100 | 5.988,68 | 124.938,80 | 949.061,20 |
%80'den %90'a geçmek bu ücrette yılda 12.493,88 TL, %90'dan %95'e geçmek 6.246,94 TL ek terkin demektir. Fark yüksek ücretlerde büyür, çünkü terkin kesilen vergiyle orantılıdır ve kesilen vergi üst dilimlerde hızla artar.
Ocak terkini şöyle bulunur: hesaplanan vergi 68.000 × %15 = 10.200 TL, asgari ücret istisnası 4.211,33 TL, kalan 5.988,68 TL; bu tutarın %80'i 4.790,94 TL'dir. Hesabın tamamı terkin hesaplama yazımızda.
Eğitim bilgisi neden önemli?
Terkin oranını bordroda personel kartındaki eğitim bilgisi belirler. Bilgi eksik kalırsa kanunun en düşük oranı olan %80 uygulanır ve doktoralı bir personelde terkin olması gerekenden %15 puan düşük hesaplanır; bilgi abartılırsa fazla terkin yapılmış olur. Bu yüzden:
- Diplomayı dosyalayın. Yüksek lisans ve doktora derecelerini belgeleyen diplomaları özlük dosyasında saklayın.
- Alanı kontrol edin. "Desteklenecek program alanları"na dayanan üst oran uygulanıyorsa derecenin bu alanlardan birinde olduğunu belgeleyin.
- Değişikliği izleyin. Yıl içinde derece alan personelin kartını güncelleyin.
Teknokentte eğitim ayrımı yok
4691 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi, bölgede çalışan Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin ücretlerinden hesaplanan vergiden asgari ücret istisnası düşüldükten sonra kalan vergi tutarının terkin edileceğini söyler; eğitime göre bir oran öngörmez. Aynı brütle teknokent personelinin terkini bu yüzden 5746'daki en yüksek orandan da fazladır. İki düzenin karşılaştırması Ar-Ge merkezi mi teknokent mi yazımızda.
Sık sorulan sorular
Ar-Ge personelinde terkin oranı neye göre belirlenir? Eğitim durumuna göre: doktora %95, yüksek lisans %90, diğerleri %80. Desteklenecek program alanlarında derecesi olanlar bir üst orana çıkar.
Lisans mezunu Ar-Ge personeli %90 alabilir mi? Lisans derecesi desteklenecek program alanlarından birindeyse evet; değilse %80.
Destek personeline de eğitim oranı uygulanır mı? Kanun oranları Ar-Ge ve destek personeli için birlikte koyar; ölçüt eğitim durumudur.
Teknokentte doktoralı personelin oranı farklı mı? Hayır. Teknokentte eğitim ayrımı yoktur; kalan verginin tamamı terkin edilir.
Hesaplayın
Maaş Hesaplama ekranında Ar-Ge Personeli (5746) seçip eğitim durumunu değiştirerek oranların yıllık etkisini görebilirsiniz.
Kaynaklar
Bu yazı 06 Kasım 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlandı ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı kaynak Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeler ve ilgili kurum duyurularıdır. Bir hata görürseniz bize yazın.