Ar-Ge Gelir Vergisi Terkini Nasıl Hesaplanır? 2026 Örneği

Ar-Ge gelir vergisi terkini, Ar-Ge ve teknokent personelinin ücretinden kesilen ama vergi dairesine ödenmeyen gelir vergisidir. Hesap iki adımlıdır: önce hesaplanan vergiden asgari ücret istisnası düşülür, sonra kalan vergi terkin oranıyla çarpılır. Oran Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde eğitime göre %80, %90 ya da %95, teknokentlerde %100'dür. Terkin edilen tutar işverende kalır; çalışanın net ücreti değişmez.

Kanundaki kural

5746 sayılı Kanun'un 3. maddesinin ikinci fıkrası, Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde ve desteklenen projelerde çalışan Ar-Ge, tasarım ve destek personeli için şöyle der:

bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretlerinin brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısmı üzerinden hesaplanan gelir vergisinden 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde düzenlenen asgari ücret istisnasına isabet eden vergi düşüldükten sonra kalan vergi tutarının; doktoralı olanlar ile desteklenecek program alanlarından birinde en az yüksek lisans derecesine sahip olanlar için yüzde doksan beşi, yüksek lisanslı olanlar ile desteklenecek program alanlarından birinde lisans derecesine sahip olanlar için yüzde doksanı ve diğerleri için yüzde sekseni, verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin edilir.

Teknokentler için 4691 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi aynı hesabı oran ayrımı yapmadan kurar: asgari ücret istisnasından sonra kalan verginin tamamı terkin edilir.

Formül

terkin = (hesaplanan gelir vergisi − asgari ücret gelir vergisi istisnası) × terkin oranı

Personel	Terkin oranı
5746 — doktoralı ya da desteklenecek program alanlarında en az yüksek lisanslı	%95
5746 — yüksek lisanslı ya da desteklenecek program alanlarında lisanslı	%90
5746 — diğerleri	%80
4691 teknokent personeli (eğitim ayrımı yok)	%100

Örnek (Ocak 2026, brüt 60.000 TL, tam Ar-Ge ayı):

Adım	Tutar (TL)
Gelir vergisi matrahı (60.000 − %15 SGK ve işsizlik)	51.000,00
Hesaplanan gelir vergisi (%15)	7.650,00
Asgari ücret gelir vergisi istisnası	4.211,33
Çalışandan kesilen vergi	3.438,68
Terkin — 5746, %80	2.750,94
Terkin — 5746, %90	3.094,81
Terkin — 5746, %95	3.266,74
Terkin — 4691, %100	3.438,68

Asgari ücret istisnasının tam tutarı 4.211,325 TL olduğu için bazı satırlarda 1 kuruşluk yuvarlama farkı görülebilir.

Terkin yıl içinde neden artar?

Gelir vergisi kümülatif matrahla hesaplanır: yıl ilerledikçe çalışan %20 ve %27 dilimine geçer, kesilen vergi artar, terkin de onunla birlikte büyür. Brüt ücreti 100.000 TL olan lisans mezunu (%80) bir 5746 personelinin 2026'daki terkini:

Ay	Gelir vergisi dilimi	Terkin — 5746 %80 (TL)	Terkin — 4691 %100 (TL)
Ocak	%15	6.830,94	8.538,68
Şubat	%15	6.830,94	8.538,68
Mart	%15 ve %20	9.430,94	11.788,68
Nisan	%20	10.230,94	12.788,68
Mayıs	%20 ve %27	11.630,94	14.538,68
Haziran	%27	14.990,94	18.738,68
Temmuz	%27	14.729,80	18.412,25
Ağustos–Aralık (her ay)	%27	13.867,92	17.334,90
Yıl		144.015,04	180.018,80

Temmuz'dan itibaren terkinin biraz azalması bir hata değildir. Asgari ücret istisnası, asgari ücretin kendi kümülatif matrahına göre hesaplanır; asgari ücret Temmuz'da %20 dilimine girdiği için istisna büyür, çalışandan kesilen vergi ve dolayısıyla terkin küçülür.

Beyannamede terkin

Kanunun ifadesiyle terkin, "verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle" yapılır. İşveren çalışanın bordrosunda gelir vergisini tam keser ve muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde beyan eder; terkin edilen tutar tahakkuk eden vergiden düşülür, vergi dairesine yalnız kalan kısım ödenir. Çalışanın bordrosunda kesinti değişmediği için net ücret de değişmez.

Hangi ücretler terkine girer?

Ödeme	Terkine girer mi?
Ar-Ge, tasarım ya da destek görevine karşılık ücret	Evet
Hak kazanılmış hafta tatili, yıllık ücretli izin ve genel tatil günlerine düşen ücret	Evet (kanunda açıkça sayılır)
Haftalık 45 saati aşan çalışmanın ve ek çalışma sürelerinin ücreti	Hayır
Prim ve ikramiye gibi ücret niteliğindeki ödemeler	Evet; ayrıntı ek ödemeler yazımızda
40 katı aşan kısım	Hayır; ayrıntı 40 kat sınırı yazımızda

5746 kapsamında merkez dışında geçen çalışmalar da belirli şartlarla terkine girer. Kanuna göre teşvike konu toplam personel sayısının ya da toplam çalışma süresinin %20'sini aşmamak kaydıyla merkez dışında geçirilen süreler kapsama girer; Cumhurbaşkanı bu oranı %100'e kadar artırabilir. Doktoralı personelin üniversitede Ar-Ge alanında ders vermesi ve teknoloji geliştirme bölgelerindeki girişimcilere mentorluk haftada 8 saate kadar teşvik kapsamındadır.

Sık sorulan sorular

Ar-Ge terkini çalışanın maaşını artırır mı? Hayır. Vergi çalışandan normal şekilde kesilir; terkin edilen kısım vergi dairesine ödenmez, işverende kalır.

Terkin nasıl hesaplanır? Hesaplanan gelir vergisinden asgari ücret istisnası düşülür, kalan vergi terkin oranıyla çarpılır: 5746'da %80, %90 ya da %95; 4691'de %100.

Terkin hangi beyannamede gösterilir? Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde; tahakkuk eden vergiden indirilerek.

Terkin yıl içinde neden değişir? Vergi dilimi yükseldikçe çalışandan kesilen vergi ve onunla birlikte terkin artar; Temmuz'da asgari ücret istisnası büyüdüğü için biraz azalır.

Fazla mesai ücretine terkin uygulanır mı? Hayır. Haftalık 45 saati aşan çalışmaların ücreti teşvik dışındadır; ayrıntı fazla mesai yazımızda.

Hesaplayın

Maaş Hesaplama ekranında çalışan türü olarak Ar-Ge Personeli (5746) ya da Teknokent Personeli (4691) seçip eğitim durumunu girerek 12 aylık terkini görebilirsiniz.