İşçinin Haklı Nedenle Feshi: Maaş Ödenmezse ve Kıdem

Maaşı ödenmeyen, işyerinde tacize uğrayıp korunmayan ya da sağlığı işin yüzünden tehlikeye giren çalışan, iş sözleşmesini bildirim süresi beklemeden feshedebilir. Bu fesih istifa değildir: çalışanın en az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatı ödenir. Ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılığa dayanan fesih ise öğrenmeden itibaren 6 iş günü içinde yapılmalıdır.

Hangi durumlar haklı neden sayılır?

İş Kanunu'nun 24. maddesi şöyle başlar:

Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:

Madde nedenleri üç grupta toplar:

Grup	Haklı neden
I. Sağlık sebepleri	İşin niteliği çalışanın sağlığı ya da yaşayışı için tehlikeliyse
I. Sağlık sebepleri	Sürekli ve yakından birlikte çalıştığı işveren ya da çalışan bulaşıcı veya işiyle bağdaşmayan bir hastalığa yakalanırsa
II. Ahlak ve iyiniyet	İşveren sözleşme yapılırken esaslı bir konuda yanlış bilgi vererek çalışanı yanıltırsa
II. Ahlak ve iyiniyet	İşveren çalışanın ya da aile üyelerinin şeref ve namusuna dokunursa ya da çalışana cinsel tacizde bulunursa
II. Ahlak ve iyiniyet	İşveren sataşır, gözdağı verir, kanuna aykırı davranışa özendirir ya da ağır ve asılsız bir isnatta bulunursa
II. Ahlak ve iyiniyet	Çalışan işyerinde başka bir çalışan ya da üçüncü kişilerce tacize uğrar, bildirmesine rağmen önlem alınmazsa
II. Ahlak ve iyiniyet	Ücret kanuna ya da sözleşmeye uygun hesaplanmaz veya ödenmezse
II. Ahlak ve iyiniyet	Parça başı ücrette eksik iş verilip fark ödenmezse ya da çalışma şartları uygulanmazsa
III. Zorlayıcı sebepler	İşyerinde işin bir haftadan fazla durmasını gerektiren zorlayıcı bir sebep çıkarsa

Taciz konusunda işverenin sorumluluğu, tacizi kendisi yapmasıyla sınırlı değildir: şikâyete rağmen önlem almamak da başlı başına haklı nedendir.

Maaş ödenmezse: iki ayrı yol

Ücreti ödenmeyen çalışanın iki seçeneği vardır ve sonuçları farklıdır:

Seçenek	Dayanak	Sonuç
Sözleşmeyi sürdürüp çalışmaktan kaçınmak	34. madde: ücret, ödeme gününden itibaren 20 gün içinde mücbir neden dışında ödenmezse	Çalışan iş görmeyebilir; bu nedenle sözleşmesi feshedilemez, yerine başkası alınamaz
Sözleşmeyi feshetmek	24. madde II-e bendi	Haklı nedenle fesih; şartları varsa kıdem tazminatı

34. maddenin ilk cümlesi:

Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir.

Gününde ödenmeyen ücretlere mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı işletilir. Ücretin ödenme kuralları ücretin ödenmesi ve gecikmesi yazımızda.

Kıdem tazminatı: istifadan farkı

1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi, çalışanın kendi kanununun 16. maddesine göre (bugün 4857 sayılı Kanun'un 24. maddesinin karşılığı) sözleşmeyi feshetmesi hâlinde kıdem tazminatı ödeneceğini söyler. Bu yüzden ayrılışın nasıl yapıldığı tazminatı doğrudan belirler.

Örnek. 2 Şubat 2020'de işe başlayan, brüt ücreti 45.000 TL olan bir çalışan, ücretleri ödenmediği için 30 Aralık 2026'da sözleşmesini haklı nedenle feshediyor. Kıdemi 6 yıl 10 ay 29 gündür.

Ayrılış biçimi	Kıdem tazminatı	İhbar
Haklı nedenle fesih (24. madde)	311.075,34 TL brüt, 308.714,28 TL net	Kimse ödemez
Bildirim süresine uyarak istifa	Yok	Kimse ödemez
Bildirim süresi vermeden istifa	Yok	Çalışan işverene 8 haftalık ücret tutarı (84.000 TL) öder

Kıdem tazminatından yalnız damga vergisi (2.361,06 TL) kesilir. Hesabın ayrıntısı kıdem tazminatı hesaplama örneği yazımızda. Haklı fesihte bildirim süresi olmadığı için çalışan ihbar tazminatı ödemez, işveren de çalışana ihbar tazminatı borçlanmaz.

Süre: 6 iş günü ve 1 yıl

26. madde, ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı hâllere dayanan fesih hakkı için iki sınır koyar:

24 ve 25 inci maddelerde gösterilen ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallere dayanarak işçi veya işveren için tanınmış olan sözleşmeyi fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz.

Sağlık ve zorlayıcı sebeplere dayanan fesihler bu süreye bağlı değildir.

Fesih nasıl yapılır?

• Gerekçeyi yazın. Hangi nedene dayandığınızı (örneğin "Eylül ve Ekim 2026 ücretlerimin ödenmemesi") yazılı bildirimde açıkça gösterin.
• Kanıtı saklayın. Banka hesap dökümü, bordro, yazışma ve şikâyet kayıtlarını dosyalayın.
• Doğru kodla bildirilsin. İşveren çıkışı SGK'ya nedenine uygun kodla bildirir:

Kod	SGK listesindeki ad
23	İşçi tarafından zorunlu nedenle fesih
24	İşçi tarafından sağlık nedeniyle fesih
25	İşçi tarafından işverenin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranış nedeni ile fesih

İK için öneriler

• Bordro hatasını hemen düzeltin. Eksik hesaplanan ya da geciken ücret, çalışana haklı fesih ve kıdem tazminatı hakkı verir.
• Şikâyeti hızlı yürütün. Taciz şikâyetlerinde önlem almamak tek başına haklı nedendir; süreci yazılı ve kısa tutun.
• Koşul değişikliğinde usule uyun. Ücret ya da çalışma koşulu değişikliklerinde 22. madde usulünü izleyin.

Sık sorulan sorular

Maaşı ödenmeyen çalışan kıdem tazminatı alabilir mi? Evet. Ücretin ödenmemesi haklı fesih nedenidir; en az bir yıllık kıdemi olan çalışan kıdem tazminatı alır.

Maaş kaç gün gecikirse çalışan işi bırakabilir? Ödeme gününden itibaren 20 gün içinde mücbir neden dışında ödenmezse çalışan, sözleşmeyi bitirmeden çalışmaktan kaçınabilir.

Haklı nedenle fesheden çalışan ihbar süresi verir mi? Hayır. Haklı nedenle fesih bildirim süresi beklemeden yapılır; taraflar birbirine ihbar tazminatı ödemez.

Haklı fesih için süre var mı? Ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılığa dayanan fesihte, öğrenmeden itibaren 6 iş günü ve her durumda olaydan itibaren 1 yıl.

Haklı nedenle fesihte SGK çıkış kodu kaç? Zorunlu nedende 23, sağlık nedeninde 24, ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılıkta 25.

Hesaplayın

Haklı fesihte ödenecek kıdem tazminatını Kıdem & İhbar ekranında hesaplayabilirsiniz.