Deneme Süresi Kaç Ay? 2 Ay Kuralı, Fesih ve Son Bordro

Deneme süresi en çok 2 ay olabilir; bu üst sınır yalnız toplu iş sözleşmesiyle 4 aya kadar çıkar. Deneme süresi içinde işveren de çalışan da iş sözleşmesini ihbar süresi beklemeden ve tazminat ödemeden sona erdirebilir. Çalışılan günlerin ücreti ve varsa diğer alacaklar yine de eksiksiz ödenir.

Deneme süresi en çok kaç ay?

Kural İş Kanunu'nun 15. maddesindedir:

Taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, bunun süresi en çok iki ay olabilir. Ancak deneme süresi toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir. Deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir. İşçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır.

Deneme süresini belirleyen	En uzun süre
Bireysel iş sözleşmesi	2 ay
Toplu iş sözleşmesi	4 ay

Maddenin ilk sözcükleri önemli bir şartı gizler: deneme süresi, sözleşmeye bir deneme kaydı konduğunda vardır. Sözleşmede böyle bir hüküm yoksa çalışan ilk günden itibaren deneme süresi olmadan çalışıyordur. Bireysel sözleşmeye "deneme süresi üç aydır" yazılmışsa, iki ayı aşan bölüm hüküm doğurmaz.

Deneme süresinde fesih nasıl yapılır?

Deneme süresinde fesih için ne bildirim süresi ne de ihbar tazminatı gerekir. Bu hak iki taraf için de aynıdır:

• İşveren çalışanı, gerekçe göstermek zorunda olmadan ve ihbar süresi vermeden çıkarabilir.
• Çalışan istifa ederken ihbar süresine uymak zorunda değildir; ertesi gün işe gelmeyebilir.

Feshin deneme süresi içinde yapıldığını sonradan ispat edebilmek için bildirimi yazılı yapın ve tarihini belgeleyin. Süre fesih yapılmadan dolarsa sözleşme kendiliğinden devam eder. Bundan sonraki fesihlerde ihbar süreleri ve şartları varsa iş güvencesi kuralları uygulanır; ayrıntı ihbar süreleri yazımızda.

SGK bildirimi ve çıkış kodu

Deneme süresinde biten sözleşme de SGK'ya 10 gün içinde işten ayrılış bildirgesiyle bildirilir. Bildirgede seçilecek ayrılış nedeni, sözleşmeyi kimin bitirdiğine göre değişir:

Kod	SGK listesindeki ad
01	Deneme süreli iş sözleşmesinin işverence feshi
02	Deneme süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi

Bildirim süreleri ve gecikmenin cezası işe giriş ve işten ayrılış bildirgesi yazımızda.

Deneme süresinde çıkışta son bordro

Kanun, çalışılan günlerin ücretini ve diğer hakları güvenceye alır. Son bordroda bu günlerin ücreti, ay içinde hak edilmiş fazla çalışma ve prim gibi alacaklarla birlikte ödenir.

Örnek. Aylık brüt ücreti 45.000 TL olan bir çalışan 2 Mart 2026'da işe başladı ve 21 Mart'ta, deneme süresi içinde işten çıkarıldı. Mart bordrosu 20 gün üzerinden hesaplanır:

Bordro kalemi	Tutar (TL)
Brüt ücret (45.000 × 20 / 30)	30.000,00
SGK işçi payı + işsizlik sigortası (%15)	4.500,00
Gelir vergisi	0,00
Damga vergisi	0,00
Net ödenen	25.500,00
İşveren maliyeti (2 puanlık prim indirimiyle)	36.525,00

Bu ayda vergi çıkmamasının nedeni asgari ücret istisnasıdır. Hesaplanan gelir vergisi 25.500 × %15 = 3.825 TL'dir; istisna ise 20 güne bölünmeden, 33.030 TL'lik aylık asgari ücretin vergisi olan 4.211,33 TL üzerinden uygulanır ve vergiyi tamamen kapatır. Damga vergisinde de aynı durum vardır: 30.000 TL'nin damga vergisi 227,70 TL, aylık asgari ücretinki 250,70 TL'dir. Gelir Vergisi Kanunu'ndaki sınır aylıktır:

İstisna nedeniyle alınmayacak olan vergi ilgili ayda aylık asgari ücret üzerinden hesaplanması gereken vergiyi aşamaz.

Bu çalışana son bordroda ihbar tazminatı ödenmez; kanun deneme süresinde feshi tazminatsız sayar. Kıdem tazminatı da doğmaz, çünkü kıdem en az bir yıllık çalışma ister. Yıllık izin hakkı da bir yılda doğduğu için ödenecek kullanılmamış izin ücreti yoktur.

Deneme süresi izne ve kıdeme sayılır mı?

Sayılır. Deneme süresi ayrı bir sözleşme değildir, aynı iş sözleşmesinin ilk dönemidir. İş Kanunu'nun 53. maddesi bunu yıllık izin için açıkça yazar:

İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.

Kıdem tazminatında da süre, 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesine göre işçinin işe başladığı tarihten itibaren işler. Deneme süresini geçip çalışmaya devam eden kişinin izin ve kıdem hesabı, deneme dönemini de içine alarak ilk iş gününden başlar. İzin süreleri yıllık izin yazımızda.

İşveren için kontrol listesi

• Kaydı yazıya geçirin. Deneme süresini iş sözleşmesinde açıkça yazın; bireysel sözleşmede iki ayı aşmayın.
• İşe giriş bildirgesini önceden verin. Deneme süresi, işe fiilen başlanan günle başlar ve sigortalılık da o gün doğar; bildirge işe başlamadan önce verilmelidir.
• Bitiş tarihini takvime işleyin. Fesih kararı süre dolmadan verilmezse sözleşme olağan kurallarla devam eder.
• Son bordroyu eksik günle kurun. Çalışılan günleri, ay içinde hak edilen ekleri ve asgari ücret istisnasını aylık tutarıyla uygulayın.
• Doğru çıkış kodunu seçin. İşveren feshinde 01, çalışanın feshinde 02.

Sık sorulan sorular

Deneme süresi kaç ay olabilir? Bireysel iş sözleşmesinde en çok 2 ay; toplu iş sözleşmesiyle 4 aya kadar.

Deneme süresinde işten çıkarılan çalışana tazminat ödenir mi? Hayır. İhbar tazminatı ödenmez, kıdem tazminatı da bir yıl dolmadığı için doğmaz. Çalışılan günlerin ücreti ve diğer alacaklar ödenir.

Deneme süresinde istifa eden çalışan ihbar süresine uymak zorunda mı? Hayır. Deneme süresinde iki taraf da bildirim süresi beklemeden sözleşmeyi bitirebilir.

Deneme süresi bireysel sözleşmeyle uzatılabilir mi? Hayır. İki ayı aşan süre ancak toplu iş sözleşmesiyle ve en çok dört aya kadar konabilir.

Deneme süresinde çıkışta hangi kod kullanılır? İşveren feshederse 01, çalışan feshederse 02.

Ay ortasında çıkan çalışanda asgari ücret istisnası gün sayısına bölünür mü? Hayır. İstisna, o ayın aylık asgari ücreti üzerinden hesaplanır.

Hesaplayın

Eksik günlü bir ayın bordrosunu Detaylı Maliyet ekranında çalışılan günü girerek hesaplayabilirsiniz.