Kısaca
- Ücret alacaklarında zamanaşımı beş yıldır; fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücreti de bu kapsamdadır.
- Yıllık izin ücreti ile kıdem, ihbar, kötüniyet ve eşit davranma ilkesine aykırı fesih tazminatlarında da süre beş yıldır.
- Ücrette süre her ödeme döneminin ücretinin ödenmesi gereken günden, kullanılmayan izin ücretinde sözleşmenin bittiği günden başlar.
- Bu alacaklar için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Bu yazıda (6 başlık)
İşçinin işverenden alacaklarının neredeyse tamamı beş yıllık zamanaşımına bağlıdır: ücret ve fazla çalışma alacakları, yıllık izin ücreti, kıdem, ihbar, kötüniyet ve eşit davranma tazminatları. Fark, sürenin ne zaman başladığındadır. Ücrette her ayın ücreti için ayrı ayrı, izin ücreti ve fesih tazminatlarında ise sözleşmenin bittiği günden itibaren işler.
İşçilik alacaklarında zamanaşımı süreleri
| Alacak | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Ücret alacakları (fazla çalışma, hafta tatili, genel tatil ücreti dahil) | 5 yıl | 4857 md. 32 |
| Yıllık izin ücreti | 5 yıl | 4857 ek md. 3 |
| Kıdem tazminatı | 5 yıl | 4857 ek md. 3 |
| İhbar tazminatı (bildirim şartına uyulmadan fesih) | 5 yıl | 4857 ek md. 3 |
| Kötüniyet tazminatı | 5 yıl | 4857 ek md. 3 |
| Eşit davranma ilkesine uyulmadan fesihten doğan tazminat | 5 yıl | 4857 ek md. 3 |
Ek 3. madde 2017'de 7036 sayılı Kanun'la İş Kanunu'na eklendi. Madde, alacak iş sözleşmesinden doğduğu sürece işçinin hangi kanuna tabi olduğuna bakmadan uygulanır; Deniz İş ya da Basın İş Kanunu'na tabi çalışanlar da bu kapsamdadır.
- maddedeki beş yıl yalnız aylık maaşı değil, ücret niteliğindeki bütün alacakları kapsar: fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücreti bunlardandır.
Zamanaşımı ne zaman başlar?
| Alacak | Sürenin başlangıcı |
|---|---|
| Ücret alacakları | Her ödeme döneminin ücretinin ödenmesi gereken gün (TBK md. 149) |
| Kullanılmayan yıllık izin ücreti | İş sözleşmesinin sona erdiği gün (4857 md. 59) |
| Kıdem, ihbar ve fesihle bağlantılı tazminatlar | İş sözleşmesinin sona erdiği gün |
- Ücrette zamanaşımı, TBK'nın 149. maddesi uyarınca alacak muaccel olunca, yani o ayın ücretinin ödenmesi gereken gün işlemeye başlar. Başladığı gün süreye katılmaz ve süre, son günü de hak kullanılmadan geçince dolar (TBK md. 151). Yani çalışma devam ederken de beş yılı geçmiş aylara ait ücret farkları artık istenemeyebilir.
- Kullanılmayan izin ücretinde süre, 59. madde uyarınca sözleşme sona erdiğinde işlemeye başlar. Sözleşme devam ettikçe kullanılmamış izinlerin ücreti için zamanaşımı işlemez; ayrılan işçiye o tarihteki ücretiyle ödenir.
- Kıdem, ihbar ve fesih tazminatlarında alacak sözleşmenin bittiği gün doğar; süre de o günden sayılır.
Örnek
Bir işçi Mart 2019'dan beri çalışıyor ve hiç fazla çalışma ücreti almamış olsun. Kasım 2026'da dava yoluna gittiğinde, ödenmesi gereken günü beş yıldan eskiye kalan, yani Kasım 2021'den önceki ayların fazla çalışma ücretleri zamanaşımına uğramış olabilir. Aynı işçinin kullanmadığı izinlerin ücreti ise sözleşme bitmediği için henüz zamanaşımına girmez.
Önce arabulucu
Bu alacaklarda mahkemeye gitmeden önce arabulucuya başvurulmuş olması gerekir; 7036 sayılı Kanun'un 3. maddesi bunu dava şartı sayar: kanuna, bireysel ya da toplu iş sözleşmesine dayanan işçi ve işveren alacakları ile tazminatlar ve işe iade davaları için arabuluculuk zorunludur. 28 Mart 2023 tarihli 7445 sayılı Kanun'la eklenen cümleyle aynı şart, bu alacaklara ilişkin itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarına da uygulanır. Sürecin ayrıntısı zorunlu arabuluculuk yazımızda.
İşveren için pratik sonuçlar
- Kayıtları süresince saklayın. Bordrolar, puantaj çizelgeleri, izin defteri ve banka dekontları, iş ilişkisi sürerken ve sözleşme bittikten sonra en az beş yıl ulaşılabilir olmalıdır; bir uyuşmazlıkta ödemenin kanıtı bu kayıtlardır.
- Ödemeyi bankadan yapın. 32. madde, ücretin Türk parasıyla, işyerinde ya da çalışan adına özel olarak açılan banka hesabına ödenmesini öngörür; banka kaydı ödemenin en güçlü belgesidir.
- Kişisel verileri dengeleyin. Kayıtları ne kadar tutacağınıza karar verirken kişisel verilerin yalnız amaç için gereken süre boyunca saklanması ilkesini de hesaba katın.
Sık sorulan sorular
Kıdem tazminatında zamanaşımı kaç yıl? Beş yıl. Süre iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten başlar (4857 sayılı Kanun, ek madde 3).
Fazla mesai alacağında zamanaşımı kaç yıl? Beş yıl. Fazla çalışma ücreti ücret niteliğinde olduğu için 32. maddeye tabidir; süre her ayın ücretinin ödenmesi gereken günden işler.
Kullanılmayan izin ücreti ne zaman zamanaşımına uğrar? Sözleşmenin bittiği tarihten itibaren beş yıl sonra. Sözleşme sürerken zamanaşımı işlemez.
İşçilik alacağı için doğrudan dava açılabilir mi? Hayır. Önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa dava açılabilir.
Hesaplayın
Kıdem, ihbar ve kullanılmayan izin ücretinin tutarını Kıdem ve İhbar Tazminatı ekranında hesaplayabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu yazı 06 Kasım 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlandı ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı kaynak Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeler ve ilgili kurum duyurularıdır. Bir hata görürseniz bize yazın.