İş Kazası Bildirimi: Kolluğa Hemen, SGK'ya 3 İş Günü

İşveren bir iş kazasını o yerin kolluğuna hemen, SGK'ya da kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmek zorundadır. Kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde olduysa üç iş günü, kazanın öğrenildiği tarihte başlar. Kanundaki iş kazası tanımı günlük dildekinden geniştir: işveren servisinde ya da süt izninde yaşanan kaza da iş kazasıdır.

Hangi olaylar iş kazasıdır?

5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi beş durum sayar. Bu durumlardan birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen ya da sonradan bedenen veya ruhen engelli hâle getiren olay iş kazasıdır:

Kanundaki durum	Örnek
Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada	Mola sırasında mutfakta düşmek
İşverenin yürüttüğü iş nedeniyle	İşyeri dışında işverenin işini yaparken
Görevli olarak başka bir yere gönderildiğinde, asıl işini yapmadan geçen zamanlarda	Eğitime gönderildiği şehirde
Emziren kadın sigortalının süt vermek için ayrılan zamanlarda	Süt iznine giderken
İşverenin sağladığı bir taşıtla işe gidip gelirken	Personel servisinde

Son satır yalnız işverenin sağladığı taşıtı kapsar. Çalışan kendi aracıyla ya da toplu taşımayla gelirken kaza geçirirse olay bu bende girmez.

Kime, ne zaman bildirilir?

Bildirim	Süre	Dayanak
O yer yetkili kolluk kuvveti	Derhal	5510 md. 13
SGK (iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi)	Kazadan sonraki en geç 3 iş günü	5510 md. 13, 6331 md. 14
SGK, kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde olduysa	Kazanın öğrenildiği tarihten itibaren 3 iş günü	5510 md. 13
SGK, meslek hastalığı	Sağlık kuruluşu ya da işyeri hekimi bildirdikten sonra, öğrenme tarihinden itibaren 3 iş günü	6331 md. 14

Bildirim iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesiyle doğrudan ya da taahhütlü postayla yapılabilir; bugün SGK'nın elektronik sistemi kullanılır. Süre "kazadan sonraki" iş günleriyle sayıldığı için kazanın olduğu gün süreye girmez.

Kendi adına ve hesabına çalışan (4/1-b) sigortalı ise kazayı kendisi bildirir: rahatsızlığı bildirime engel olmaktan çıktıktan sonraki üç iş günü içinde, kazadan itibaren en çok bir ay içinde.

Kayıt, inceleme ve ramak kala

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 14. maddesine göre işveren:

• Bütün iş kazalarını ve meslek hastalıklarını kaydeder, inceler ve raporlarını düzenler.
• Kimseyi yaralamayan ama işyerine ya da ekipmana zarar veren veya çalışana, işyerine ya da ekipmana zarar verme potansiyeli taşıyan olayları da inceleyip raporlar. Bunlara "ramak kala" olayları denir.

İşyeri hekimi ya da sağlık kuruluşu meslek hastalığı ön tanısı koyduğu vakayı, SGK'nın yetkilendirdiği sağlık hizmeti sunucusuna sevk eder.

İşe dönüşte eğitim

6331 sayılı Kanun'un 17. maddesi iki eğitim şartı koyar:

Kim?	Hangi eğitim?
İş kazası geçiren ya da meslek hastalığına yakalanan çalışan	İşe başlamadan önce kazanın ya da hastalığın nedenleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri üzerine ilave eğitim
Herhangi bir nedenle altı aydan uzun süre işten uzak kalan çalışan	İşe yeniden başlatılmadan önce bilgi yenileme eğitimi

Gerçeğe aykırı bildirim

SGK, bildirilen olayın iş kazası olup olmadığını kendi denetim memurlarına ya da Bakanlık iş müfettişlerine soruşturtabilir. Bildirimin gerçeğe uymadığı ve olayın iş kazası olmadığı anlaşılırsa, bu olay için yapılmış yersiz ödemeler gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlardan geri alınır.

Kaza anında kontrol listesi

• Önce müdahale. İlk yardım ve tıbbi müdahaleyi sağlayın, ardından kolluğa haber verin.
• Süreyi işaretleyin. SGK bildirimi için üç iş günlük son günü takvime yazın; hafta tatili ve resmî tatiller iş günü değildir.
• Kanıtı toplayın. Kaza tutanağını, tanık ifadelerini ve fotoğrafları kayıt altına alın; kök neden incelemesini iş güvenliği uzmanıyla yapın.
• Dönüşü planlayın. Çalışan işe dönmeden önce ilave eğitimini verin ve belgeleyin.

Sık sorulan sorular

İş kazası kaç gün içinde bildirilir? Kolluğa derhal, SGK'ya en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde.

İşe gelirken olan kaza iş kazası mı? İşverenin sağladığı bir servisle gelirken olduysa evet. Çalışanın kendi aracıyla ya da toplu taşımayla gelirken olan kaza bu kapsamda değildir.

Ramak kala olayları da bildirilmeli mi? 6331 sayılı Kanun bu olayların incelenmesini ve raporlanmasını ister; SGK'ya bildirim süresi iş kazası ve meslek hastalığı içindir.

Rapor parası iş kazasında kaçıncı günden ödenir? İlk günden. Hastalıktaki üç günlük bekleme iş kazasında yoktur; ayrıntısı rapor parası yazımızda.

Hesaplayın

Raporlu günleri eksik gün olarak girip ayın bordrosunu Maaş Hesaplama ekranında görebilirsiniz.