Telafi Çalışması: 4 Ay İçinde, Günde En Çok 3 Saat

İş durduğu, bayram arifesinde işyeri kapandığı ya da işçiye kendi isteğiyle izin verildiği için çalışılmayan saatler, dört ay içinde sonradan çalışılarak karşılanabilir. Buna telafi çalışması denir. Telafi saatleri fazla çalışma sayılmaz, yani zamlı ücret doğurmaz; ama günde üç saati aşamaz ve tatil günlerinde yaptırılamaz.

Kanundaki kural

İş Kanunu'nun 64. maddesi:

Zorunlu nedenlerle işin durması, ulusal bayram ve genel tatillerden önce veya sonra işyerinin tatil edilmesi veya benzer nedenlerle işyerinde normal çalışma sürelerinin önemli ölçüde altında çalışılması veya tamamen tatil edilmesi ya da işçinin talebi ile kendisine izin verilmesi hallerinde, işveren dört ay içinde çalışılmayan süreler için telafi çalışması yaptırabilir.

Telafi yaptırılabilecek durum	Örnek
Zorunlu nedenle işin durması	Elektrik kesintisi, sel, deprem nedeniyle üretimin durması
Bayram ve genel tatillerden önce ya da sonra işyerinin kapatılması	Bayrama bitişik köprü günleri
Benzer nedenlerle çalışmanın normalin çok altına düşmesi ya da işyerinin tamamen tatil edilmesi	–
İşçinin isteğiyle izin verilmesi	Kişisel bir iş için alınan izin

Dört ay ve Cumhurbaşkanı yetkisi

Telafi süresi dört aydır. 25 Mart 2020 tarihli 7226 sayılı Kanun süreyi ikiden dörde çıkardı; aynı değişiklikle Cumhurbaşkanı süreyi sekiz aya kadar (dört ayın iki katı) uzatabilir hâle geldi. Süre dolduktan sonra yaptırılan ek çalışma artık telafi değildir; fazla çalışma kurallarına tabidir.

Zamlı ücret doğar mı?

Hayır. Kanun telafi saatlerini fazla çalışma ya da fazla sürelerle çalışma saymaz. Bu saatler normal çalışma gibi ödenir: %50 ya da %25 zam yoktur ve yıllık 270 saatlik fazla çalışma kotasından düşülmez. Fazla çalışmanın kuralları fazla mesai yazımızda.

Günlük ve takvim sınırları

Sınır	Kural
Günlük	Telafi çalışması günde en çok 3 saattir
Günlük en çok çalışma	Telafiyle birlikte günlük en çok süre (63. maddeye göre 11 saat) aşılamaz
Tatil günleri	Tatil günlerinde telafi yaptırılamaz

Örnek: bayram öncesi iki köprü günü

Bir işyeri Kurban Bayramı'ndan önceki iki iş gününde kapanıyor ve çalışanlarına izin veriyor:

	Günde 7,5 saat (6 gün)	Günde 9 saat (5 gün)
Çalışılmayan süre	2 × 7,5 = 15 saat	2 × 9 = 18 saat
Günlük telafi üst sınırı	3 saat (7,5 + 3 = 10,5 ≤ 11)	2 saat (9 + 3 = 12 > 11)
Telafi için gereken iş günü	5 gün	9 gün

Günlük 11 saatlik tavan, uzun çalışılan düzende telafiyi kısaltır: 9 saatlik günde 3 saat eklenirse gün 12 saate çıkar, bu yüzden telafi en çok 2 saattir. Hafta tatili ve genel tatil günlerinde telafi hiç yaptırılamaz.

Uygulama için notlar

• Nedeni belgeleyin. Telafinin nedenini (iş durması, köprü günü, çalışanın izin talebi) ve çalışılmayan tarihleri yazıyla kaydedin; izin çalışanın isteğiyle verildiyse talebini saklayın.
• Takvimi dört ayla sınırlayın. Telafi planını dört aylık süre içinde bitirin; sonrası fazla çalışmadır.

Sık sorulan sorular

Telafi çalışması ne kadar sürede yapılır? Çalışılmayan sürenin üzerinden dört ay geçmeden. Cumhurbaşkanı bu süreyi iki katına kadar artırabilir.

Telafi çalışmasına fazla mesai ücreti ödenir mi? Hayır. Telafi fazla çalışma sayılmaz; zamlı ücret doğmaz.

Telafi günde kaç saat olabilir? En çok 3 saat ve günlük çalışma 11 saati aşmamak şartıyla.

Cumartesi ya da pazar telafi yapılabilir mi? Tatil günlerinde telafi yaptırılamaz. Çalışma günü olan bir cumartesi tatil günü değildir; hafta tatili ve genel tatil günlerinde ise yasaktır.

Hesaplayın

Fazla çalışma saatli bir ayın bordrosunu Detaylı Maliyet ekranında hesaplayabilirsiniz; telafi saatleri bu hesaba girmez.