İşe Geç Gelen Çalışanın Ücreti Kesilir mi? SGK Günü Ne Olur?

Aylık maktu ücretle çalışan birinin işe geç geldiği saatler için maaşından orantılı kesinti yapılamaz ve o gün SGK'ya tam gün bildirilir. İşverenin elindeki tek yol ücret kesme cezasıdır: geç kalma iş sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde ceza sebebi olarak yazılmışsa, ayda en çok iki gündelik kesilebilir ve bu para işverende kalmaz.

Ücret türüne göre özet

Ücret türü	Geç kalınan saat için ücret	SGK prim günü
Aylık maktu ücret	Maaştan orantılı kesinti yapılamaz	O gün tam gün
Günlük ücret	Gün çalışılmış sayılır, gündelik o gün için ödenir	O gün tam gün
Yazılı kısmi süreli sözleşmeyle saat ücreti	Yalnız çalışılan saat ödenir; kesinti gerekmez	Toplam saat ÷ 7,5

Üç durumda da sözleşmede yazılı bir sebep varsa İş Kanunu'nun 38. maddesindeki ceza kesintisi ayrıca mümkündür.

Aylık maktu ücrette neden kesinti yapılamaz?

Aylık maktu ücret, ayın 28, 30 ya da 31 gün çekmesinden ve ay içindeki eksik çalışmadan bağımsız olarak 30 gün üzerinden ödenen sabit ücrettir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, aylık maktu ücretle çalışan bir işçinin raporlu olduğu üç gün için ücretinden kesinti yapılmasına ilişkin davada şöyle karar vermiştir (E. 2016/10974, K. 2019/22392):

Dosya içeriğine göre, aylık maktu ücretle çalıştığı anlaşılan davacının istirahatli olduğu 3 günlük süre karşılığı ücretinden işverence tek taraflı kesinti yapılmasının yasal dayanağı bulunmamaktadır.

Kararda raporlu günler için SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneğinin ücretten mahsup edilebileceği de belirtilir (İş Kanunu md. 48). Aynı ilkeye göre işveren, geç kalınan saatlerin karşılığını saat ücreti üzerinden hesaplayıp aylık maaştan tek taraflı düşemez.

Çalışan bir günün tamamında ücretsiz izinli ise durum farklıdır: o gün çalışılmamıştır, ücret ödenmez ve SGK'ya izin belgesiyle eksik gün bildirilir. Geç kalma ise günü çalışılmamış yapmaz.

Ücret kesme cezası: İş Kanunu md. 38

İşveren toplu sözleşme veya iş sözleşmelerinde gösterilmiş olan sebepler dışında işçiye ücret kesme cezası veremez. İşçi ücretlerinden ceza olarak yapılacak kesintilerin işçiye derhal sebepleriyle beraber bildirilmesi gerekir. İşçi ücretlerinden bu yolda yapılacak kesintiler bir ayda iki gündelikten […] fazla olamaz.

Bu bir disiplin cezasıdır; geç kalınan sürenin ücreti değildir. Şartları:

1. Geç kalma, iş sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde ceza sebebi olarak önceden yazılmış olmalıdır.
2. Ceza, sebebiyle birlikte işçiye hemen bildirilir.
3. Bir ayda kesilen toplam ceza iki gündeliği geçemez.
4. Kesilen para işverende kalmaz: kesildiği tarihten itibaren bir ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hesabına yatırılır ve işyerinde ayrı hesabı tutulur.

Ayrıntı için ücretten kesinti yazımıza bakın.

SGK: geç kalınan gün tam gün bildirilir

5510 sayılı Kanun'un 80/h maddesine göre prim ödeme gün sayısı, günlük kazancın hesabında esas alınan gün sayısıdır. Gün sayısının çalışılan saatten hesaplanmasına yalnız işveren ve çalışan arasında yazılı kısmi süreli iş sözleşmesi varsa izin verilir. Tam süreli çalışanın geç geldiği gün bu yüzden bölünemez.

SGK bunu 2020/20 sayılı Genelgesinin 1.2.3.6 bölümünde açıkça yazmış, 20.11.2023 tarihli duyurusunda da tekrarlamıştır:

Kısmi süreli iş sözleşmesinin olmaması sigortalıların puantaj cetvelindeki çalışma süresi bir saat bile olsa prim gün sayısı bir gün olarak kabul edilecektir.

Aynı duyuruya göre puantajdaki saatleri toplayıp 7,5'e bölerek prim günü bulan işverenlerin bildirimleri kabul edilmez; puantajda çalışanın imzasının bulunduğu her gün tam gün sayılır ve eksik süreler 30 güne tamamlatılır. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 102. maddesinde sayılan eksik çalışma belgeleri arasında (rapor, ücretsiz izin belgesi, devamsızlık belgeleri, kısmi süreli sözleşme vb.) geç kalma yoktur. Geç kalınan saatlerin toplamı 7,5 saati aşsa bile eksik gün bildirilemez.

Örnek: asgari ücretli çalışan ayda toplam 8 saat geç kaldı

Brüt asgari ücret 2026'da 33.030 TL'dir. Gündeliği 33.030 ÷ 30 = 1.101 TL, saat ücreti 33.030 ÷ 225 = 146,80 TL'dir.

• Orantılı kesinti yapılamaz: 8 saat × 146,80 TL = 1.174,40 TL maaştan düşülemez.
• Ceza kesintisi: geç kalma iş sözleşmesinde ceza sebebi olarak yazılıysa, o ay en çok 2 × 1.101 = 2.202 TL ceza kesilebilir. Kesilen tutar Bakanlık hesabına yatırılır.
• SGK: çalışan her gün işe geldiği için prim günü 30'dur. Geç kalınan 8 saat bir gün olarak eksik bildirilemez.

Sık sorulan sorular

İşe geç gelen işçinin maaşından kesinti yapılabilir mi? Aylık maktu ücretle çalışanın maaşından geç kalınan saatler için orantılı kesinti yapılamaz. Geç kalma sözleşmede ceza sebebi olarak yazılıysa ayda iki gündeliğe kadar ücret kesme cezası verilebilir.

Geç kalınan saatler birikince SGK'ya eksik gün bildirilebilir mi? Hayır. Yazılı kısmi süreli sözleşme yoksa puantajda bir saat çalışma bile tam prim günü sayılır; saatleri 7,5'e bölerek eksik gün bildirmek kabul edilmez.

Ücret kesme cezası işverende mi kalır? Hayır. Ceza bir ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hesabına yatırılır; işçilerin eğitimi ve sosyal hizmetleri için kullanılır.

Saat ücretli çalışan geç kalırsa ne olur? Yazılı kısmi süreli sözleşmeyle saat ücreti alan çalışan yalnız çalıştığı saatin ücretini alır; ayrıca kesinti yapmaya gerek yoktur. Prim günü ay içindeki toplam çalışma saatinin 7,5'e bölünmesiyle bulunur.

Hesaplayın

Aylık maaşın 12 aylık bordrosunu Detaylı Maliyet ekranında hesaplayabilirsiniz. Çalışma süresi kuralları için haftalık 45 saat yazımıza bakın.