Kısaca
- İşveren kadın çalışana işyerinde kreş hizmeti veriyorsa sağlanan menfaatin tamamı gelir vergisinden istisnadır.
- Hizmet dışarıdaki bir kreşten alınıyorsa ödeme doğrudan kreşe yapılmalıdır; istisna her çocuk için aylık brüt asgari ücretin %50'si, 2026'da 16.515 TL'dir.
- Sınırı aşan kısım ve çalışana nakit verilen kreş parası ücret olarak vergilendirilir.
- Gelir vergisinden istisna edilen kısım damga vergisinden de istisnadır.
- Kreşe doğrudan yapılan ödeme ayni yardım olduğu için SGK primine tabi değildir; aynı tutar nakit verilirse prime girer.
- Ödeme asıl ücrete ek olmalıdır; çalışanın maaşından kesilip kreşe yatırılan tutar istisnadan yararlanmaz.
Bu yazıda (7 başlık)
İşverenin kadın çalışanın çocuğu için kreşe doğrudan yaptığı ödemenin, 2026'da her çocuk için aylık 16.515 TL'ye kadar olan kısmı gelir vergisinden ve damga vergisinden istisnadır. Bu tutar brüt asgari ücretin (33.030 TL) %50'sidir. Kreş işyerinde veriliyorsa sınır yoktur; sağlanan menfaatin tamamı istisnadır. Aynı parayı çalışana nakit vermek ise istisnayı ortadan kaldırır: ödeme ücret sayılır, vergiye ve SGK primine girer.
Kreş yardımında 2026 istisna tutarları
| Kreş hizmeti nasıl sağlanıyor? | Gelir ve damga vergisi | SGK primi |
|---|---|---|
| İşyerinde ya da işverenin kendi veya kiraladığı başka bir yerde | Menfaatin tamamı istisna | Prime tabi değil |
| Dışarıdaki kreşe işveren doğrudan ödüyor | Çocuk başına aylık 16.515 TL'ye kadar istisna, aşan kısım vergilenir | Prime tabi değil |
| Para çalışana nakit veriliyor | İstisna yok, ücret olarak vergilenir | Prime tabi |
İki çocuğu kreşe giden bir çalışanda sınır 2 × 16.515 = 33.030 TL olur. Sınır her yıl brüt asgari ücretle birlikte değişir.
Kanun ne diyor?
İstisna Gelir Vergisi Kanunu'nun 23. maddesinin birinci fıkrasının 16. bendindedir:
İşverenlerce, kadın hizmet erbabına kreş ve gündüz bakımevi hizmeti verilmek suretiyle sağlanan menfaatler (İşverenlerce bu hizmetlerin verilmediği durumlarda, ödemenin doğrudan bu hizmetleri sağlayan gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerine yapılması şartıyla, her bir çocuk için aylık, asgarî ücretin aylık brüt tutarının %15'ini aşmamak üzere bu istisnadan yararlanılır. Kreş ve gündüz bakımevi hizmetini sağlayanlara yapılan ödemelerin belirlenen istisna tutarını aşan kısmı ile hizmet erbabına bu amaçla nakden yapılan ödemeler ve sağlanan menfaatler ücret olarak vergilendirilir. […])
Kanundaki oran %15'tir; kanun bu oranı %50'ye kadar artırma yetkisi de vermiştir. 2018/11674 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile oran 5 Mayıs 2018'den bu yana %50'dir. 2026 hesabı bu yüzden 33.030 × %50 = 16.515 TL'dir.
İstisnanın şartları
Uygulamanın ayrıntısı 303 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği'ndedir:
- Çalışan kadın olmalı. Tebliğin örneğinde işyeri kreşinden yararlanan 15 kadın ve 5 erkek çalışan var; kadınlara sağlanan menfaatin tamamı istisna, erkeklere sağlanan menfaat ise ücret olarak vergilendirilir.
- Ödeme kreşe yapılmalı. Dışarıdaki kreşte istisna için hizmetin gelir ya da kurumlar vergisi mükellefi bir kreş veya gündüz bakımevinden alınması ve paranın çalışana değil doğrudan kreşe ödenmesi gerekir.
- Fatura çalışan adına kesilmeli. İşverenin ödediği tutar dahil faturayı kreş çalışan adına düzenler; işveren ödeme belgelerini Vergi Usul Kanunu'nun saklama süresi boyunca tutar.
- Ödeme asıl ücrete ek olmalı. Kanuna, toplu iş sözleşmesine ya da bireysel iş sözleşmesine dayanan asıl ücretin bir kısmı kreş ödemesi gibi gösterilerek istisnaya konu edilemez. Tebliğdeki örnekte çalışanın kendi ödediği kreş ücreti, isteği üzerine maaşından kesilerek kreşe yatırılıyor; bu tutar istisnadan yararlanmaz.
- Bordroda gösterilmeli. Kreş için yapılan ödeme asıl ücretle birlikte ücret bordrosunda yer alır.
Kreş birkaç aylık ücreti toplu tahsil ediyorsa istisna, ödemenin her aya isabet eden kısmına o ayın ücretiyle birlikte uygulanır.
SGK primi ve damga vergisi
SGK: 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesi ayni yardımları prime esas kazanca katmaz (80/b-1). Kreşe doğrudan yapılan ödeme çalışana hizmet olarak ulaşır; bu yüzden prime tabi değildir. Aynı maddenin (c) bendi ise ayni yardım yerine yapılan nakit ödemeleri prime tabi tutar: kreş parası çalışana verilirse SGK primi kesilir. SGK tarafında tutar sınırı ya da cinsiyet şartı yoktur; belirleyici olan ödemenin şeklidir.
Damga vergisi: Damga Vergisi Kanunu'nun (2) sayılı tablosunun IV/34. satırı, Gelir Vergisi Kanunu'nun 23. maddesinde belirtilen ücretlere ait kâğıtları damga vergisinden istisna tutar. Kreşte gelir vergisinden istisna edilen kısım bu yüzden damga vergisinden de istisnadır; 16.515 TL'yi aşan kısım damga vergisine tabidir.
Örnek: brüt 60.000 TL maaşlı çalışan, Ocak 2026
Aşağıdaki rakamlar Uzman Bordro'nun hesap motoruyla, kreş tutarını işveren ödüyor ve vergisini de işveren üstleniyor kabulüyle hesaplandı. İşveren maliyetinde 2 puanlık SGK prim indirimi dahildir.
| Durum | Kreş için bordroya giren brüt | Çalışanın maaş neti | İşverene aylık maliyet |
|---|---|---|---|
| Kreş yardımı yok | 0,00 | 47.356,62 | 73.050,00 |
| Kreşe 15.000 TL, 1 çocuk | 15.000,00 | 47.356,62 | 88.050,00 |
| Kreşe 20.000 TL, 1 çocuk | 20.651,94 | 47.356,62 | 93.701,94 |
| Kreşe 30.000 TL, 2 çocuk | 30.000,00 | 47.356,62 | 103.050,00 |
| Çalışana nakit 20.000 TL (net) | 27.975,55 | 47.356,62 + 20.000 nakit | 107.110,23 |
- 15.000 TL: tutar 16.515 TL sınırının altında. Vergi ve prim doğmaz; işverenin ek maliyeti kreşe ödediği paradır.
- 20.000 TL: 16.515 TL istisna, aşan 3.485 TL ücret olarak vergilenir. Vergiyi işveren üstlendiği için bu kısım 4.136,94 TL'ye brütleşir: 620,54 TL gelir vergisi ve 31,40 TL damga vergisi. SGK primi yine doğmaz.
- İki çocuk, 30.000 TL: sınır 33.030 TL olduğu için tutarın tamamı istisnadır.
- Nakit 20.000 TL: çalışanın eline 20.000 TL geçmesi için ödemenin 27.975,55 TL'ye brütleşmesi gerekir; SGK primi, işsizlik primi ve vergiler doğar. Aynı 20.000 TL'lik kreş desteği, kreşe ödendiğinde işverene aylık 20.651,94 TL, nakit verildiğinde 34.060,23 TL'ye mal olur. Fark ayda 13.408,29 TL, 12 ayda 202.555,72 TL'dir.
Sınırı aşan kısım yalnız o ayı etkilemez. Vergilenen 4.136,94 TL her ay gelir vergisi matrahına eklendiği için maaş üst vergi dilimine daha erken girer. Bu örnekte çalışanın 12 aylık maaş neti, kreş yardımı olmayan duruma göre 2.720,73 TL düşük kalır. Kreş ücreti sınıra yakınsa, işveren ve çalışan bu etkiyi baştan konuşmalıdır.
Sık sorulan sorular
2026'da kreş yardımı istisnası ne kadar? Dışarıdaki kreşe doğrudan yapılan ödemede her çocuk için aylık 16.515 TL. Kreş hizmeti işyerinde veriliyorsa sağlanan menfaatin tamamı istisnadır.
Erkek çalışana verilen kreş yardımı vergiden istisna mı? Hayır. Gelir vergisi istisnası kanunda kadın çalışanlarla sınırlıdır; erkek çalışana sağlanan kreş menfaati ücret olarak vergilendirilir. SGK priminde ise belirleyici olan ödemenin şeklidir; kreşe doğrudan yapılan ödeme ayni yardımdır.
Kreş parası maaşla birlikte nakit ödenirse ne olur? İstisna uygulanmaz. Nakit ödeme ücret sayılır; gelir vergisi, damga vergisi ve SGK primi kesilir.
Çocuğun yaşı için bir sınır var mı? Kanun ve tebliğ çocuğun yaşı için ayrı bir sınır koymaz. Şart, hizmetin kreş ya da gündüz bakımevinden alınmasıdır.
Çalışan kreş ücretini kendisi ödüyorsa maaşından kesilip kreşe yatırılabilir mi? Yatırılabilir, ama bu tutar istisnadan yararlanmaz. İstisna yalnız asıl ücrete ek olarak sağlanan kreş desteği için geçerlidir.
Hesaplayın
Kreş yardımlı bir maaşın 12 aylık bordrosunu Detaylı Maliyet ekranında "Kreş (kuruma)" ya da "Kreş (nakit)" kalemini seçip çocuk sayısını girerek hesaplayabilirsiniz. Diğer yardımların prim durumu için SGK prim istisnaları, yemek bedeli için yemek yardımı istisnası yazılarımıza bakın.
Kaynaklar
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, madde 23/1-16
- Bakanlar Kurulu Kararı 2018/11674 (istisna oranı %50), Resmî Gazete 5 Mayıs 2018, sayı 30412
- Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 303), madde 6 ve 7, Resmî Gazete 11 Haziran 2018, sayı 30448
- 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, (2) sayılı tablo IV/34
- 5510 sayılı Kanun, madde 80/b-1 ve 80/c
- Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı (Karar No: 2025/1), Resmî Gazete 26 Aralık 2025, sayı 33119
Bu yazı 08 Kasım 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlandı ve bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı kaynak Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeler ve ilgili kurum duyurularıdır. Bir hata görürseniz bize yazın.
