# İşçi Alacaklarında Zorunlu Arabuluculuk: Kapsam ve Süreler Adres: https://www.uzmanbordro.com/blog/zorunlu-arabuluculuk-is-uyusmazliklari Kategori: İş Sözleşmesi ve Fesih · Yayın: 2026-11-06 · Güncelleme: 2026-11-06 > Kıdem, ihbar, fazla mesai ve işe iade davasından önce arabulucuya gitmek zorunludur. Kapsam dışı davalar, 3 haftalık süre, ilk toplantıya gelmemenin bedeli. ## Kısaca - Kanuna, bireysel ya da toplu iş sözleşmesine dayanan alacak, tazminat ve işe iade davalarında önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. - İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davaları bu zorunluluğun dışındadır. - Arabulucu başvuruyu görevlendirmeden itibaren 3 hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde en çok 1 hafta uzatabilir. - İşe iade için arabulucuya fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde başvurulur; anlaşma olmazsa 2 hafta içinde dava açılır. - Geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya gelmeyen taraf, davada haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur. - Arabuluculuk süresince zamanaşımı durur; işveren yazılı yetki verdiği bir çalışanıyla da temsil edilebilir. Kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma, yıllık izin ücreti gibi işçilik alacakları ile işe iade talebi için dava açmadan önce **arabulucuya başvurmak zorunludur**. Arabulucu başvuruyu **3 hafta** içinde sonuçlandırır. Başvurmadan açılan dava, başka bir işlem yapılmadan usulden reddedilir. İş kazası ve meslek hastalığı tazminatları bu zorunluluğun dışındadır. ## Hangi davalarda zorunlu? 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesinin ilk fıkrası: > Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle > açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. 2023'te eklenen cümleyle bu alacak ve tazminatlara ilişkin itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da kapsama girdi. | Zorunlu arabuluculuk var | Zorunlu arabuluculuk yok | |---|---| | Kıdem ve ihbar tazminatı | İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat | | Ücret ve fazla çalışma ücreti | Meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat | | Yıllık izin ve genel tatil ücreti | Bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları | | İşe iade talebi | | | Bu alacaklara ilişkin itirazın iptali, menfi tespit, istirdat | | Zorunluluk iki yönlüdür: işverenin çalışandan alacağı için açacağı davada da önce arabulucuya gidilir. ## Arabulucuya gitmeden dava açılırsa Arabulucuya başvurulmadan açıldığı anlaşılan dava, herhangi bir işlem yapılmaksızın dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Davacı, anlaşma sağlanamadığını gösteren son tutanağın aslını ya da arabulucunun onayladığı örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır; eklemezse mahkeme tutanağın sunulması için bir haftalık kesin süre verir, süre kaçırılırsa dava yine usulden reddedilir. ## Süreç ve süreler | Adım | Kural | |---|---| | Başvuru yeri | Karşı tarafın yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosu | | Arabulucunun seçimi | Büro listeden belirler; taraflar listedeki bir arabulucuda anlaşırsa o görevlendirilir | | Sonuçlandırma | Görevlendirmeden itibaren 3 hafta; zorunlu hâllerde en çok 1 hafta uzatma | | Yetki itirazı | Karşı taraf en geç ilk toplantıda, belgeleriyle | | Zamanaşımı | Başvurudan son tutanağa kadar durur; hak düşürücü süre işlemez | Arabulucu; taraflara ulaşılamadığında, taraflar katılmadığında ya da görüşmeler anlaşmayla veya anlaşmazlıkla bittiğinde süreci sona erdirir ve son tutanağı düzenler. Görüşmelere taraflar bizzat, kanuni temsilcileri ya da avukatları aracılığıyla katılabilir; işverenin **yazılı belgeyle yetkilendirdiği bir çalışanı** da işvereni temsil edip son tutanağı imzalayabilir. ### İşe iade davasında süre İş Kanunu'nun 20. maddesine göre feshe itiraz eden çalışan, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren **1 ay** içinde arabulucuya başvurur. Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren **2 hafta** içinde iş mahkemesinde dava açabilir. İş güvencesinin şartları [iş güvencesi ve işe iade yazımızda](/blog/is-guvencesi-ve-ise-iade). ## İlk toplantıya gelmemenin bedeli > Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk > faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen > veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu > tutulur. 2024'te değişen cümleyle, gelmeyen taraf lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen vekâlet ücretinin de yalnız yarısına hükmedilir. İki taraf da ilk toplantıya gelmezse, açılacak davada her taraf kendi yargılama giderini üstlenir. ## Arabuluculuk ücreti Taraflar anlaşırsa ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit ödenir ve tarifedeki iki saatlik tutardan az olamaz. İşe iade görüşmesinde anlaşma olursa ücrete esas tutar, işe başlatmama tazminatı ile çalıştırılmayan süre için ödenecek ücret ve diğer hakların toplamıdır. Taraflara ulaşılamaz, görüşme yapılamaz ya da iki saatten kısa süren görüşme anlaşmasız biterse, iki saatlik ücreti Adalet Bakanlığı bütçesi karşılar. ## İşveren için öneriler - **Daveti ciddiye alın.** İlk toplantıya katılmamak, davada haklı çıkılsa bile masraf doğurur. - **Yetkili temsilci gönderin.** Anlaşma yetkisi olan bir vekil ya da yazılı yetki verilmiş bir çalışan katılsın. - **Tutarları önceden hesaplayın.** Kıdem, ihbar, izin ve fazla çalışma alacaklarını toplantıdan önce kalem kalem hesaplayın; tutanağa brüt ve net tutarları ayrı yazdırın. - **İşe iadede tarihi yazdırın.** Anlaşma işe iade ile bitiyorsa işe başlatma tarihini ve parasal tutarları tutanakta açıkça gösterin. ## Sık sorulan sorular **Kıdem tazminatı için önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?** Evet. Kıdem ve ihbar tazminatı dahil, kanuna ya da sözleşmeye dayanan bütün işçilik alacaklarında arabuluculuk dava şartıdır. **Arabuluculuk ne kadar sürer?** Arabulucu görevlendirildikten sonra 3 hafta; zorunlu hâllerde en çok 1 hafta uzatılabilir. **İş kazası tazminatında arabuluculuk zorunlu mu?** Hayır. İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davaları kapsam dışındadır. **Arabuluculuk toplantısına gitmezsem ne olur?** Geçerli mazeret yoksa davada haklı çıksanız bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu olursunuz. **İşvereni arabuluculukta İK uzmanı temsil edebilir mi?** Evet, işverenin yazılı belgeyle yetkilendirdiği çalışan işvereni temsil edebilir ve son tutanağı imzalayabilir. ## Hesaplayın Arabuluculuk görüşmesinden önce kıdem ve ihbar tazminatını [Kıdem & İhbar](/ozellikler/tazminat) ekranında hesaplayabilirsiniz. ## Kaynaklar 1. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, madde 3 (Dava şartı olarak arabuluculuk) — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=7036&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 2. 4857 sayılı İş Kanunu, madde 20 (Fesih bildirimine itiraz ve usulü) — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4857&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 --- Kaynak: Uzman Bordro (uzmanbordro.com). Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı kaynak Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemelerdir.