# İş Güvencesi ve İşe İade: 30 Çalışan, 6 Ay, 4-8 Ay Tazminat

Adres: https://www.uzmanbordro.com/blog/is-guvencesi-ve-ise-iade
Kategori: İş Sözleşmesi ve Fesih · Yayın: 2026-11-06 · Güncelleme: 2026-11-06

> 30 ve üstü çalışanlı işyerinde 6 aylık kıdemi olanın sözleşmesi ancak geçerli nedenle feshedilir. İşe iade süreleri, 4-8 aylık tazminat, örnek hesap ve vergi.

## Kısaca

- 30 ya da daha fazla çalışanı olan işyerinde en az 6 aylık kıdemi bulunan çalışanın belirsiz süreli sözleşmesi ancak geçerli bir nedenle feshedilebilir.
- Feshe itiraz eden çalışan, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır; anlaşma olmazsa 2 hafta içinde dava açar.
- Fesih geçersiz bulunursa işveren çalışanı 1 ay içinde işe başlatır; başlatmazsa 4 ila 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı öder.
- Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmayan süre için en çok 4 aylık ücret ve diğer haklar ödenir.
- Tazminat ve boşta geçen süre ücreti dava tarihindeki ücretle parasal olarak belirlenir; işe başlatmama tazminatı gelir vergisinden istisnadır.
- Çalışan kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak için başvurmazsa fesih geçerli sayılır.

İş güvencesi, **30 ya da daha fazla** çalışanı olan bir işyerinde **en az 6 aylık** kıdemi bulunan ve belirsiz süreli
sözleşmeyle çalışan kişiyi korur: işveren bu kişinin sözleşmesini ancak **geçerli bir nedenle** feshedebilir. Fesih
geçersiz bulunursa işveren çalışanı işe başlatır ya da **4 ila 8 aylık ücret** tutarında işe başlatmama tazminatı öder;
ayrıca en çok 4 aylık boşta geçen süre ücreti ödenir.

## Kimler iş güvencesinden yararlanır?

İş Kanunu'nun 18. maddesine göre üç şart birlikte aranır:

| Şart | Kural |
|---|---|
| Çalışan sayısı | İşyerinde 30 ya da daha fazla. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyeri varsa hepsindeki toplam sayılır |
| Kıdem | En az 6 ay. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir; 66. maddede çalışmadan sayılan süreler de hesaba girer |
| Sözleşme türü | Belirsiz süreli |

Yer altı işlerinde çalışanlarda kıdem şartı aranmaz. İşletmenin bütününü yöneten işveren vekili ve yardımcıları ile
işyerinin bütününü yöneten ve işe alma-çıkarma yetkisi olan işveren vekilleri iş güvencesi dışındadır.

## Geçerli neden ve geçerli sayılmayan nedenler

Fesih, çalışanın **yeterliliğinden** ya da **davranışlarından** veya **işletmenin, işyerinin ya da işin
gereklerinden** kaynaklanan geçerli bir nedene dayanmalıdır. Kanun bazı nedenlerin hiçbir zaman geçerli sayılmayacağını
tek tek yazar:

| Bent | Geçerli neden sayılmayan |
|---|---|
| 18/a | Sendika üyeliği, iş saatleri dışında ya da işverenin izniyle iş saatlerinde sendikal faaliyet |
| 18/b | İşyeri sendika temsilciliği yapmak |
| 18/c | Hakkını aramak için işveren aleyhine idari ya da adli makamlara başvurmak |
| 18/d | Irk, renk, cinsiyet, medeni hâl, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş |
| 18/e | Doğum izni sürelerinde işe gelmemek |
| 18/f | Hastalık ya da kaza nedeniyle kanundaki bekleme süresi içinde geçici devamsızlık |

Fesih yazılı yapılır, sebep açık ve kesin yazılır; davranış ya da verim nedenli fesihten önce savunma alınır. Ayrıntı
[fesih bildirimi ve savunma yazımızda](/blog/fesih-bildirimi-ve-savunma-alma).

## İtiraz: önce arabulucu, sonra dava

| Adım | Süre |
|---|---|
| Çalışan arabulucuya başvurur | Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay |
| Arabulucu süreci sonuçlandırır | Görevlendirmeden itibaren 3 hafta, zorunlu hâllerde en çok 1 hafta uzatma |
| Anlaşma yoksa dava açılır | Son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta |

Taraflar anlaşırsa uyuşmazlık aynı süre içinde iş mahkemesi yerine özel hakeme de götürülebilir. 20. maddeye göre
feshin geçerli bir nedene dayandığını ispat yükü işverendedir; çalışan feshin başka bir nedene dayandığını ileri
sürerse bunu kendisi ispat eder. Süreç [zorunlu arabuluculuk yazımızda](/blog/zorunlu-arabuluculuk-is-uyusmazliklari).

## Fesih geçersiz bulunursa

21. maddenin ilk fıkrası:

> İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından
> tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır.
> İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti
> tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.

Kararın ardından sıra şöyle işler:

1. **Çalışanın başvurusu.** Çalışan kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak için
   işverene başvurur. Başvurmazsa fesih geçerli sayılır ve işveren yalnız bunun hukuki sonuçlarından sorumlu olur.
2. **İşverenin kararı.** İşveren başvurudan itibaren 1 ay içinde çalışanı işe başlatır ya da başlatmaz.
3. **Ödemeler.** Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmayan süre için en çok 4 aylık ücret ve diğer haklar her
   durumda ödenir; işe başlatılmazsa buna 4–8 aylık işe başlatmama tazminatı eklenir.

## Örnek hesap

Dava tarihindeki aylık ücreti 45.000 TL olan bir çalışan için işe iade kararının parasal yükü:

| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---:|
| Boşta geçen süre ücreti (en çok 4 ay) | 4 × 45.000 | 180.000 TL |
| İşe başlatmama tazminatı, en az (4 ay) | 4 × 45.000 | 180.000 TL |
| İşe başlatmama tazminatı, en çok (8 ay) | 8 × 45.000 | 360.000 TL |
| İşe başlatılmazsa toplam (4 + 4 ile 4 + 8 ay) | | 360.000 – 540.000 TL |

Tutarlar dava tarihindeki ücretle parasal olarak belirlenir; mahkeme ya da özel hakem işe başlatmama tazminatının
tutarını 4 ile 8 ay arasında belirler. Kıdem ve ihbar tazminatı bu kalemlerin dışındadır ve ayrıca hesaplanır.

**Mahsup kuralı.** Çalışan işe başlatılırsa, fesihte peşin ödenmiş ihbar ücreti ve kıdem tazminatı bu ödemelerden
düşülür. İşe başlatılmayan çalışana bildirim süresi verilmemiş ya da ihbar ücreti peşin ödenmemişse, bu süreye ait ücret
ayrıca ödenir.

## Arabuluculukta işe iade anlaşması

Taraflar arabuluculukta çalışanın işe başlatılması konusunda anlaşırsa, tutanakta üç bilginin yazılması zorunludur: işe
başlatma tarihi, boşta geçen süre için ödenecek ücret ve hakların parasal tutarı, işe başlatılmazsa ödenecek tazminatın
parasal tutarı. Biri eksikse anlaşma sağlanamamış sayılır. Çalışan kararlaştırılan tarihte işe başlamazsa fesih geçerli
hâle gelir.

## Vergi

Gelir Vergisi Kanunu'nun 25. maddesinin 1. bendi, İş Kanunu'na göre ödenen işe başlatmama tazminatını gelir vergisinden
istisna sayar:

> Ölüm, engellilik ve hastalık sebebiyle verilen tazminat ve yardımlar ile 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik
> Sigortası Kanunu uyarınca ödenen işsizlik ödeneği ve 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa göre ödenen işe
> başlatmama tazminatı;

## Sözleşmeyle değiştirilemez

21. maddenin işe başlatma, tazminat ve boşta geçen süreye ilişkin ilk üç fıkrası sözleşmelerle hiçbir şekilde
değiştirilemez; aksi yöndeki sözleşme hükümleri geçersizdir.

## Sık sorulan sorular

**İş güvencesi için kaç çalışan gerekir?**
İşyerinde 30 ya da daha fazla çalışan; aynı işkolundaki işyerlerinin toplamı sayılır.

**İşe iade davası ne zaman açılır?**
Önce fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulur; anlaşma olmazsa son tutanaktan
itibaren 2 hafta içinde dava açılır.

**İşe başlatmama tazminatı kaç maaş?**
En az 4, en çok 8 aylık ücret. Tutarı mahkeme ya da özel hakem belirler.

**Boşta geçen süre ücreti ne kadar?**
Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmayan süre için en çok 4 aylık ücret ve diğer haklar.

**İşe başlatmama tazminatından vergi kesilir mi?**
Gelir vergisinden istisnadır (GVK 25/1).

**Kazanılan işe iade davasından sonra çalışan ne yapmalı?**
Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmalıdır.

## Hesaplayın

İşe iade riskini değerlendirirken kıdem ve ihbar tazminatını [Kıdem & İhbar](/ozellikler/tazminat) ekranında
hesaplayabilirsiniz.

## Kaynaklar

1. 4857 sayılı İş Kanunu, madde 18 (Feshin geçerli sebebe dayandırılması), 20 ve 21 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4857&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
2. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, madde 3 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=7036&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
3. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, madde 25/1 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=193&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=4

---
Kaynak: Uzman Bordro (uzmanbordro.com). Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı kaynak Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemelerdir.