# Gece Çalışması: 7,5 Saat Sınırı ve Vardiya Kuralları

Adres: https://www.uzmanbordro.com/blog/gece-calismasi-yedi-bucuk-saat
Kategori: Çalışma Süreleri ve Fazla Çalışma · Yayın: 2026-11-06 · Güncelleme: 2026-11-06

> Çalışma hayatında gece 20.00–06.00 arası, en çok 11 saattir. Gece çalışması 7,5 saati geçemez; istisnalar, fazla mesai yasağı ve vardiyada 11 saat dinlenme.

## Kısaca

- Gece, en geç 20.00'de başlayıp en erken 06.00'ya kadar süren ve en fazla 11 saat olan dönemdir.
- İşçilerin gece çalışması 7,5 saati geçemez.
- Turizm, özel güvenlik, sağlık ve petrol arama işlerinde işçinin yazılı onayıyla 7,5 saat aşılabilir.
- Gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz; vardiya değişiminde en az 11 saat dinlenme gerekir.
- Kanun gece çalışmasına genel bir ücret zammı öngörmez; toplu iş sözleşmesi ya da iş sözleşmesi öngörebilir.

İş Kanunu'na göre gece dönemi en geç akşam 8'de başlar, en erken sabah 6'da biter ve hiçbir durumda **11 saati**
geçmez. Bir işçinin gece çalışması **7,5 saati geçemez**; gece çalışmasında fazla çalışma da yaptırılamaz. Turizm,
özel güvenlik, sağlık ve petrol arama işlerinde ise işçinin yazılı onayıyla 7,5 saat aşılabilir.

## "Gece" ne zaman başlar?

İş Kanunu'nun 69. maddesine göre:

> Çalışma hayatında "gece" en geç saat 20.00'de başlayarak en erken saat 06.00'ya kadar geçen ve her halde en fazla
> onbir saat süren dönemdir.

Bazı işlerin niteliği ya da bölgelerin özellikleri nedeniyle gecenin başlangıcının daha erkene alınması, yaz ve kış
saatlerinin ayarlanması gibi uygulama şekilleri yönetmelikle belirlenebilir.

## 7,5 saat sınırı ve istisnaları

Günlük çalışma denkleştirmeyle 11 saate çıkabilir; ama bu sürenin gece dönemine düşen bölümü **7,5 saati** aşamaz. Kanun bu sınıra
dört işte istisna tanır; hepsinde **işçinin yazılı onayı** şarttır:

| İş | İstisnanın geldiği tarih |
|---|---|
| Turizm | 2015 (6645 sayılı Kanun) |
| Özel güvenlik | 2015 (6645 sayılı Kanun) |
| Sağlık hizmeti | 2015 (6645 sayılı Kanun) |
| 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamındaki petrol araştırma, arama ve sondaj | 2022 (7429 sayılı Kanun) |

Sözlü kabul yeterli değildir; onay yazılı olmalıdır.

## Gece çalışmasında fazla çalışma yasağı

Fazla çalışmayı düzenleyen 41. madde, gece çalışmasını **fazla çalışma yapılamayacak** işler arasında sayar. Gece
postasındaki çalışan vardiyasını uzatarak ya da ardından ek saat yaparak fazla çalışma yapamaz.

## Gece çalışmasına zam var mı?

Kanun gece çalışmasına genel bir ücret zammı öngörmez. 69. madde, bazı gece çalışmalarına fazla ücret ödenmesi usulünün
yönetmelikle konabileceğini söyler; toplu iş sözleşmesi ya da iş sözleşmesi de gece zammı öngörebilir. Kararlaştırılan bir
gece zammı ücret niteliğindedir; SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir.

## Vardiya (posta) değişimi

Gece ve gündüz işletilen, nöbetleşe işçi postaları kullanılan işlerde:

- **Haftalık dönüşüm:** Bir hafta gece çalışan işçi, sonraki çalışma haftasında gündüz postasına geçer; postalar bu sırayla
  düzenlenir.
- **İki haftalık dönüşüm:** Postalar ikişer haftalık dönemlerle de değiştirilebilir.
- **11 saat dinlenme:** Posta değiştiren çalışan, yeni postaya başlamadan önce **aralıksız en az 11 saat** dinlenmiş
  olmalıdır.

Örnek: çalışan bir haftayı 22.00–06.00 postasında bitirdi. Sabah 06.00'da biten son vardiyasından sonra 11 saat geçmeden
yeni postaya başlatılamaz: aynı gün 08.00–16.00 gündüz postasına başlatmak kuralı çiğner, en erken başlangıç 17.00'dir.

## Vardiya planında kontrol edilecekler

- **Gece saatlerini ayrı sayın.** 7,5 saat sınırı yalnız gece dönemine düşen saatlere uygulanır; vardiyanın bu kısmını ayrıca
  hesaplayın.
- **Yazılı onay toplayın.** Turizm, güvenlik, sağlık ve petrol işlerinde 7,5 saati aşan her gece düzeni için çalışanın
  imzalı onayını alın ve saklayın.
- **Planlama aracına kural koyun.** Vardiya planı 11 saatlik dinlenmeyi kendiliğinden denetlesin; kuralı çiğneyen plan
  kaydedilmesin.
- **İSG mevzuatını unutmayın.** Gece çalışanların sağlık muayeneleri ve bazı gruplar için gece çalışma yasakları iş
  sağlığı ve güvenliği mevzuatındadır.

## Sık sorulan sorular

**Gece çalışması kaç saat olabilir?**
En çok 7,5 saat. Turizm, özel güvenlik, sağlık ve petrol arama işlerinde işçinin yazılı onayıyla aşılabilir.

**Gece saat kaçta başlar?**
Çalışma hayatında gece en geç 20.00'de başlar, en erken 06.00'da biter ve 11 saati geçemez.

**Gece vardiyasında fazla mesai yapılabilir mi?**
Hayır. 41. madde gece çalışmasında fazla çalışmayı yasaklar.

**Vardiya değişiminde kaç saat dinlenme gerekir?**
Kesintisiz en az 11 saat.

## Hesaplayın

Gece zammı ya da vardiya primi içeren bir bordroyu [Detaylı Maliyet](/ozellikler/detayli-maliyet) ekranında ek ödeme olarak
hesaplayabilirsiniz.

## Kaynaklar

1. 4857 sayılı İş Kanunu, madde 69 (Gece süresi ve gece çalışmaları) ve madde 41 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4857&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5

---
Kaynak: Uzman Bordro (uzmanbordro.com). Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı kaynak Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemelerdir.