# Fazla Mesai Ücreti 2026: %50 Zam ve 270 Saat Sınırı Adres: https://www.uzmanbordro.com/blog/fazla-calisma-ucreti-ve-270-saat-siniri Kategori: Çalışma Süreleri ve Fazla Çalışma · Yayın: 2026-11-06 · Güncelleme: 2026-11-06 > Haftalık 45 saati aşan çalışma fazla mesaidir ve saat ücretinin %50 fazlasıyla ödenir. Hesaplama, 270 saat sınırı, serbest zaman ve 2026 net örnekleri. ## Kısaca - Haftalık 45 saati aşan çalışma fazla çalışmadır; her saati normal saat ücretinin %50 fazlasıyla ödenir. - Sözleşmeyle haftalık süre 45 saatin altında belirlenmişse, bu süreyi aşan ve 45 saate kadar olan çalışma %25 zamla ödenir. - Aylık ücretlinin saat ücreti brüt ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur; 2026 asgari ücretinde 146,80 TL, fazla mesai saati 220,20 TL'dir. - Fazla çalışmanın yıllık toplamı 270 saati geçemez ve işçinin onayı gerekir. - İşçi isterse ücret yerine her fazla saat için 1 saat 30 dakika serbest zaman kullanabilir. Haftalık **45 saati aşan** her çalışma saati fazla çalışmadır ve normal saat ücretinin **%50 fazlasıyla** ödenir. Sözleşmede haftalık süre 45 saatin altında belirlenmişse, o süreyi aşan ve 45 saate kadar olan saatler **%25** zamlıdır. Fazla çalışma için işçinin onayı gerekir ve yıllık toplamı **270 saati** geçemez. ## Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma Kural, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesindedir. Fazla çalışma; ülkenin genel yararı, işin niteliği ya da üretimin artırılması gibi nedenlerle yapılabilir ve kanunda yazılı koşullarla **haftalık kırk beş saati aşan** çalışmadır. | Çalışma | Ne zaman? | Saat ücreti | |---|---|---| | Fazla sürelerle çalışma | Sözleşmedeki haftalık süre (örneğin 40 saat) ile 45 saat arası | Normal saat ücretinin %25 fazlası | | Fazla çalışma | 45 saati aşan her saat | Normal saat ücretinin %50 fazlası | [Denkleştirme](/blog/haftalik-45-saat-ve-denklestirme) yapılan işyerinde bir haftada 45 saatin aşılması tek başına fazla çalışma doğurmaz; belirleyici olan, denkleştirme dönemindeki haftalık ortalamanın normal süreyi geçip geçmediğidir. ## Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır? Her fazla çalışma saati için, normal çalışma ücretinin saate düşen tutarı yüzde elli artırılarak ödenir. Aylık ücretli çalışanda saat ücreti, aylık brüt ücretin **225'e** bölünmesiyle bulunur: haftalık 45 saatlik düzende gün 7,5 saat, ay 30 gün sayılır. **Fazla mesai ücreti = aylık brüt ÷ 225 × 1,5 × fazla çalışma saati** ### Örnek: 2026 asgari ücreti Asgari ücretin 2026 tutarı günde 1.101 TL, 30 günlük ayda 33.030 TL brüttür. | Adım | Hesap | Tutar | |---|---|---:| | Saat ücreti | 33.030 ÷ 225 | 146,80 TL | | Fazla çalışma saat ücreti | 146,80 × 1,5 | 220,20 TL | | 10 saat fazla çalışma | 220,20 × 10 | 2.202,00 TL (brüt) | | Fazla sürelerle çalışma saat ücreti | 146,80 × 1,25 | 183,50 TL | ### Fazla mesainin neti ne kadar? Fazla çalışma ücreti ücret niteliğindedir; SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir ve ücret hesap pusulasında ayrı satırda gösterilir (md. 37). Asgari ücret vergi istisnası maaşta kullanıldığı için fazla mesainin vergisi çalışanın o ayki dilim oranından hesaplanır. Rakamlar Uzman Bordro hesap motoruyla hesaplanmıştır. | Ocak 2026 | Asgari ücretli, 10 saat | |---|---:| | Fazla mesai ücreti (brüt) | 2.202,00 TL | | SGK + işsizlik primi (%15) | 330,30 TL | | Gelir vergisi (%15) | 280,76 TL | | Damga vergisi | 16,71 TL | | **Fazla mesainin neti** | **1.574,23 TL** | | İşverene ek maliyet, 2 puanlık prim indirimiyle* | 2.680,93 TL | *\* Mesaili ve mesaisiz ayın toplam işveren maliyeti arasındaki fark; SGK primi ayın toplam matrahından hesaplanır.* Aynı fazla mesainin neti yılın aylarına göre değişir, çünkü vergi dilimi birikmiş matraha bağlıdır. Brüt 60.000 TL alan bir çalışanın 20 saatlik fazla mesaisi 60.000 ÷ 225 × 1,5 × 20 = 8.000 TL brüttür: | | Ocak 2026 (%15) | Ağustos 2026 (%27) | |---|---:|---:| | Fazla mesai ücreti (brüt) | 8.000,00 TL | 8.000,00 TL | | Gelir vergisi | 1.020,00 TL | 1.836,00 TL | | **Fazla mesainin neti** | **5.719,28 TL** | **4.903,28 TL** | Fazla çalışma ücreti SGK tavanı hesabında da ücret sayılır: tavanı aşan kısmı sonraki aylara devretmez. Kural [SGK tavan aşımı yazımızda](/blog/sgk-tavan-asimi-ve-iki-ay-devir). ## Ücret yerine serbest zaman Çalışan, zamlı ücret almak yerine bu saatleri izin olarak geri almayı seçebilir: | Çalışılan 1 saat | Karşılığında serbest zaman | |---|---| | Fazla çalışma | 1 saat 30 dakika | | Fazla sürelerle çalışma | 1 saat 15 dakika | Hak edilen serbest zaman **altı ay içinde**, mesai saatleri içinde kullanılır ve ücretten bir şey düşülmez. Ücret mi serbest zaman mı sorusunun cevabını kanun çalışana bırakmıştır; işveren bunu kendi başına seçemez. ## Sınırlar ve yasaklar - **İşçinin onayı:** Fazla saatlerle çalışma için işçinin onayı alınmalıdır. - **Yılda en çok 270 saat:** Bir yıldaki fazla çalışmanın toplamı iki yüz yetmiş saati aşamaz. - **Gece çalışması:** 69. maddede tanımlanan gece çalışmasında fazla çalışma yaptırılamaz. - **Sağlık için süresi kısaltılan işler:** 41. madde, sağlık nedenleriyle çalışma süresi kısaltılmış kısa ya da sınırlı süreli işlerde fazla çalışmayı yasaklar. Maddenin atıf yaptığı 63. madde fıkrası 2012'de 6331 sayılı Kanun'la kaldırıldı; sağlık kuralları bakımından daha az çalışılması gereken işler artık o Kanun'a dayanan yönetmelikle belirlenir. - **Yer altında maden işleri:** Fazla çalışma yalnız zorunlu nedenler (md. 42) ve olağanüstü hâller (md. 43) için mümkündür. O durumda da haftalık 37,5 saati geçen her saatin ücreti en az %100 zamlı, yani iki katıdır. Uygulamanın ayrıntısı 41. maddeye dayanılarak çıkarılan yönetmelikte düzenlenir. ## Bordroda kontrol edilecekler - **Onay belgesini dosyalayın.** Çalışanın fazla çalışmaya onay verdiği yazıyı özlük dosyasına koyun. - **Yıllık saati izleyin.** Her çalışanın yıl içindeki fazla çalışma saatini takip edin; 270 saate yaklaşanları planlamada önceden fark edin. - **Serbest zaman bakiyesini tutun.** Ücret yerine izin seçen çalışanın biriken saatlerini ve her birinin altı aylık son kullanma tarihini kaydedin. ## Sık sorulan sorular **Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?** Aylık brüt ücret 225'e bölünerek saat ücreti bulunur, 1,5 ile ve fazla çalışılan saatle çarpılır. 2026 asgari ücretinde fazla mesainin saati 220,20 TL brüttür. **Fazla mesai yüzde kaç zamlı ödenir?** Haftalık 45 saati aşan saatler %50 zamlı ödenir. Sözleşmedeki süre 45 saatin altındaysa o süre ile 45 saat arası %25 zamlıdır. **Yılda en fazla kaç saat fazla mesai yapılabilir?** 270 saat. İşçinin onayı da gerekir. **Fazla mesaiden vergi ve SGK kesilir mi?** Evet. Fazla mesai ücrettir; SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. **Fazla mesai yerine izin kullanılabilir mi?** Evet. İşçi isterse her fazla çalışma saati için 1 saat 30 dakika serbest zamanı altı ay içinde kullanabilir. ## Hesaplayın Fazla mesaili bir ayın bordrosunu ve 12 aylık etkisini [Detaylı Maliyet](/ozellikler/detayli-maliyet) ekranında saat girerek hesaplayabilirsiniz. ## Kaynaklar 1. 4857 sayılı İş Kanunu, madde 37 ve 41 (Fazla çalışma ücreti) — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4857&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 2. Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı, Resmî Gazete 26 Aralık 2025, sayı 33119 — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/12/20251226-6.pdf 3. 5510 sayılı Kanun, madde 80 (Prime esas kazançlar) — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5510&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 --- Kaynak: Uzman Bordro (uzmanbordro.com). Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı kaynak Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemelerdir.