# Eğitime Göre Ar-Ge Terkin Oranı: %80, %90 ve %95

Adres: https://www.uzmanbordro.com/blog/ar-ge-terkin-orani-egitim-durumu
Kategori: Ar-Ge ve Teknokent · Yayın: 2026-11-06 · Güncelleme: 2026-11-06

> 5746 kapsamındaki Ar-Ge personelinde terkin oranı eğitime göre %80, %90 ya da %95'tir; teknokentte %100. 80.000 TL brütle oranların yıllık farkı.

## Kısaca

- 5746 kapsamında kalan gelir vergisinin doktoralılar ile desteklenecek program alanlarında en az yüksek lisanslılar için %95'i, yüksek lisanslılar ile bu alanlarda lisanslılar için %90'ı, diğerleri için %80'i terkin edilir.
- Teknokentlerde (4691) eğitim ayrımı yoktur; asgari ücret istisnasından sonra kalan verginin tamamı terkin edilir.
- Oran, Ar-Ge personelinde de destek personelinde de kanunda eğitim durumuna bağlanmıştır.
- Brüt 80.000 TL'lik bir çalışanda 2026'da yıllık terkin %80'de 99.951,04 TL, %90'da 112.444,92 TL, %95'te 118.691,86 TL'dir.
- Eğitim bilgisi eksik ya da yanlış girilirse terkin de yanlış çıkar; eksik bilgide en düşük oran olan %80 uygulanır.

Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde (5746) gelir vergisi terkininin oranı personelin **eğitim durumuna** bağlıdır:
doktoralılarda **%95**, yüksek lisanslılarda **%90**, diğerlerinde **%80**. Desteklenecek program alanlarından birinde
derecesi olanlar bir üst orana çıkar. Teknokentlerde (4691) eğitim ayrımı yoktur; kalan verginin tamamı terkin edilir.

## Kanundaki oranlar

5746 sayılı Kanun'un 3. maddesinin ikinci fıkrasına göre asgari ücret istisnası düşüldükten sonra kalan verginin:

> doktoralı olanlar ile desteklenecek program alanlarından birinde en az yüksek lisans derecesine sahip olanlar için
> yüzde doksan beşi, yüksek lisanslı olanlar ile desteklenecek program alanlarından birinde lisans derecesine sahip
> olanlar için yüzde doksanı ve diğerleri için yüzde sekseni

terkin edilir.

| Eğitim durumu | Terkin oranı |
|---|---:|
| Doktora | %95 |
| Desteklenecek program alanlarından birinde yüksek lisans | %95 |
| Yüksek lisans | %90 |
| Desteklenecek program alanlarından birinde lisans | %90 |
| Diğerleri (lisans, ön lisans, lise…) | %80 |
| 4691 teknokent personeli (eğitimden bağımsız) | %100 |

Kanun oranları "Ar-Ge ve destek personeli" ile "tasarım ve destek personeli" için birlikte koyar; ölçüt görev değil,
eğitim durumudur.

## Oranlar arasındaki fark: 80.000 TL brütle örnek

Brüt ücreti 80.000 TL olan, yılın tamamında tam Ar-Ge ayı çalışan bir personelin 2026 hesabı (sektör imalat dışı, 5510
indirimi 2 puan):

| | Ocak terkini | Yıllık terkin | Yıllık işveren maliyeti |
|---|---:|---:|---:|
| Standart çalışan | — | — | 1.168.800,00 |
| 5746, %80 | 4.790,94 | 99.951,04 | 974.048,96 |
| 5746, %90 | 5.389,81 | 112.444,92 | 961.555,08 |
| 5746, %95 | 5.689,24 | 118.691,86 | 955.308,14 |
| 4691, %100 | 5.988,68 | 124.938,80 | 949.061,20 |

%80'den %90'a geçmek bu ücrette yılda 12.493,88 TL, %90'dan %95'e geçmek 6.246,94 TL ek terkin demektir. Fark yüksek
ücretlerde büyür, çünkü terkin kesilen vergiyle orantılıdır ve kesilen vergi üst dilimlerde hızla artar.

Ocak terkini şöyle bulunur: hesaplanan vergi 68.000 × %15 = 10.200 TL, asgari ücret istisnası 4.211,33 TL, kalan
5.988,68 TL; bu tutarın %80'i 4.790,94 TL'dir. Hesabın tamamı
[terkin hesaplama yazımızda](/blog/ar-ge-gelir-vergisi-terkini).

## Eğitim bilgisi neden önemli?

Terkin oranını bordroda personel kartındaki eğitim bilgisi belirler. Bilgi eksik kalırsa kanunun en düşük oranı olan
%80 uygulanır ve doktoralı bir personelde terkin olması gerekenden %15 puan düşük hesaplanır; bilgi abartılırsa fazla
terkin yapılmış olur. Bu yüzden:

- **Diplomayı dosyalayın.** Yüksek lisans ve doktora derecelerini belgeleyen diplomaları özlük dosyasında saklayın.
- **Alanı kontrol edin.** "Desteklenecek program alanları"na dayanan üst oran uygulanıyorsa derecenin bu alanlardan
  birinde olduğunu belgeleyin.
- **Değişikliği izleyin.** Yıl içinde derece alan personelin kartını güncelleyin.

## Teknokentte eğitim ayrımı yok

4691 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi, bölgede çalışan Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin ücretlerinden hesaplanan
vergiden asgari ücret istisnası düşüldükten sonra **kalan vergi tutarının** terkin edileceğini söyler; eğitime göre bir
oran öngörmez. Aynı brütle teknokent personelinin terkini bu yüzden 5746'daki en yüksek orandan da fazladır. İki
düzenin karşılaştırması [Ar-Ge merkezi mi teknokent mi yazımızda](/blog/ar-ge-merkezi-mi-teknokent-mi).

## Sık sorulan sorular

**Ar-Ge personelinde terkin oranı neye göre belirlenir?**
Eğitim durumuna göre: doktora %95, yüksek lisans %90, diğerleri %80. Desteklenecek program alanlarında derecesi
olanlar bir üst orana çıkar.

**Lisans mezunu Ar-Ge personeli %90 alabilir mi?**
Lisans derecesi desteklenecek program alanlarından birindeyse evet; değilse %80.

**Destek personeline de eğitim oranı uygulanır mı?**
Kanun oranları Ar-Ge ve destek personeli için birlikte koyar; ölçüt eğitim durumudur.

**Teknokentte doktoralı personelin oranı farklı mı?**
Hayır. Teknokentte eğitim ayrımı yoktur; kalan verginin tamamı terkin edilir.

## Hesaplayın

[Maaş Hesaplama](/maas-hesaplama) ekranında **Ar-Ge Personeli (5746)** seçip eğitim durumunu değiştirerek oranların
yıllık etkisini görebilirsiniz.

## Kaynaklar

1. 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun, madde 3/2 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5746&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
2. 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu, geçici madde 2 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4691&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5

---
Kaynak: Uzman Bordro (uzmanbordro.com). Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı kaynak Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemelerdir.