# Prim ve İkramiye Ar-Ge Teşvikinden Yararlanır mı?

Adres: https://www.uzmanbordro.com/blog/ar-ge-prim-ikramiye-tesvik
Kategori: Ar-Ge ve Teknokent · Yayın: 2026-11-06 · Güncelleme: 2026-11-06

> Ar-Ge personeline ödenen prim ve ikramiye terkine ve damga istisnasına girer ama 5746 SGK desteğine girmez. 20.000 TL primle bordro ve maliyet örneği.

## Kısaca

- Prim, ikramiye ve benzeri ödemeler Gelir Vergisi Kanunu'na göre ücrettir; Ar-Ge personelinde gelir vergisi terkinine ve damga istisnasına girer.
- 5746 SGK desteği ise yalnız ücrete uygulanır; prim ve ikramiyeye yalnız 5510 prim indirimi uygulanır.
- Brüt 100.000 TL'lik lisans mezunu personele 20.000 TL prim ödendiğinde terkin 2.040 TL artar, primin damga vergisi (151,80 TL) kesilmez.
- Aynı prim işverene Ar-Ge personelinde 22.310 TL, standart çalışanda 24.350 TL'ye mal olur.
- Fazla mesai ücreti bu kuralın dışındadır: hiçbir Ar-Ge teşvikinden yararlanmaz.

Ar-Ge personeline ödenen **prim ve ikramiye**, gelir vergisi terkinine ve damga vergisi istisnasına **girer**: Gelir
Vergisi Kanunu bu ödemeleri ücret sayar. **5746 SGK desteği** ise yalnız ücrete bağlı olduğundan prim ve ikramiyeye
uygulanmaz; bu ödemelere yalnız 5510 prim indirimi uygulanır. Fazla mesai ücreti ise hiçbir Ar-Ge teşvikinden
yararlanmaz.

## Neden terkine girer?

5746 sayılı Kanun terkini Ar-Ge personelinin "bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretlerinin" vergisine bağlar.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesi ücreti geniş tanımlar: prim, ikramiye ve benzeri adlarla yapılan ödemeler de
ücrettir. Ar-Ge çalışması karşılığında ödenen prim bu yüzden ücretin parçasıdır ve terkine girer. Aynı mantıkla damga
istisnası da prime uygulanır; iki teşvik için de 40 kat sınırı ayın toplam ücretine bakılarak uygulanır.

## Neden SGK desteğine girmez?

5746'nın üçüncü fıkrası desteği "ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesi"ne bağlar. Prim ve
ikramiye SGK'da prime esas kazanca girer ama ücret değildir; bu yüzden 5746 desteği almaz. 5510 indirimi ise prime esas
kazancın tamamına uygulandığı için bu ödemelerde de vardır.

| Teşvik | Maaş | Prim / ikramiye | Fazla mesai |
|---|---|---|---|
| Gelir vergisi terkini | Var | Var | Yok |
| Damga vergisi istisnası | Var | Var | Yok |
| 5746 SGK desteği | Var | Yok | Yok |
| 5510 prim indirimi | Var | Var | Var |

## Örnek: 20.000 TL prim

Ocak 2026, brüt ücreti 100.000 TL olan lisans mezunu (%80) bir 5746 personeline 20.000 TL brüt prim ödeniyor; tam Ar-Ge
ayı, sektör imalat dışı.

| | Primsiz | 20.000 TL primli | Fark |
|---|---:|---:|---:|
| Brüt | 100.000,00 | 120.000,00 | 20.000,00 |
| Kesilen gelir vergisi | 8.538,68 | 11.088,68 | 2.550,00 |
| Gelir vergisi terkini (%80) | 6.830,94 | 8.870,94 | 2.040,00 |
| Ar-Ge damga istisnası | 508,30 | 660,10 | 151,80 |
| SGK teşviki | 11.875,00 | 12.275,00 | 400,00 |
| Çalışanın neti | 76.461,33 | 90.911,33 | 14.450,00 |
| İşveren maliyeti | 105.044,06 | 127.354,06 | 22.310,00 |

Primin 2.550 TL'lik vergisinin %80'i (2.040 TL) terkin edilir; primin 151,80 TL'lik damga vergisi kesilmez. SGK
teşvikindeki artış yalnız 5510 indirimidir (20.000 × %2 = 400 TL); 5746 desteği maaşta kalır.

## Standart çalışanla karşılaştırma

| Aynı 20.000 TL prim | Standart çalışan | Ar-Ge personeli (%80) |
|---|---:|---:|
| Çalışanın netine eklenen | 14.298,20 | 14.450,00 |
| İşverene ek maliyet | 24.350,00 | 22.310,00 |

Ar-Ge personelinde prim işverene 2.040 TL (terkin) daha ucuza gelir; çalışanın eline de 151,80 TL (damga istisnası) daha
fazla geçer. Prim her ay ödeniyorsa yıl sonunda terkin farkı vergi dilimleri yükseldikçe büyür: bu örnekte yıllık terkin
primsiz 144.015,04 TL, primli 188.079,04 TL'dir.

## Diğer ek ödemeler

Yemek, yakacak, bayram yardımı gibi ödemelerde ölçüt aynıdır: ödemenin vergilendirilen kısmı ücret sayılır ve terkine
girer. Kanunda istisnası olan kısım (örneğin yemek yardımının istisna sınırı içinde kalan bölümü) zaten vergilenmediği için
terkin konusu olmaz. İstisna sınırları [yemek yardımı](/blog/yemek-yardimi-istisnasi-2026) ve
[SGK prim istisnaları](/blog/sgk-prim-istisnalari-2026) yazılarımızda. Fazla mesai bu kuralın dışındadır; ayrıntı
[fazla mesai yazımızda](/blog/ar-ge-personeli-fazla-mesai).

## Sık sorulan sorular

**Ar-Ge personeline ödenen ikramiye terkine girer mi?**
Evet. İkramiye Gelir Vergisi Kanunu'na göre ücrettir; vergisi terkin oranında terkin edilir.

**Prime 5746 SGK desteği uygulanır mı?**
Hayır. Destek yalnız ücrete uygulanır; prime yalnız 5510 indirimi uygulanır.

**Primden damga vergisi kesilir mi?**
Hayır, Ar-Ge çalışmasının karşılığı olduğu sürece prim de damga istisnasına girer (40 kat sınırı içinde).

**Prim ödemesi maaşın teşvikini değiştirir mi?**
Hayır. Maaşın terkini, damga istisnası ve SGK desteği aynen kalır; prim kendi teşvikini ekler.

## Hesaplayın

[Detaylı Maliyet](/ozellikler/detayli-maliyet) ekranında prim ve ikramiyeyi ek ödeme olarak girdiğinizde her kalemin
teşviki ayrı ayrı hesaplanır.

## Kaynaklar

1. 5746 sayılı Kanun, madde 3/2, 3/3 ve 3/4 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5746&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
2. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, madde 61 (Ücretin tanımı) — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=193&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=4
3. 5510 sayılı Kanun, madde 81 (prim indirimi) — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5510&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5

---
Kaynak: Uzman Bordro (uzmanbordro.com). Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı kaynak Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemelerdir.
