# Ar-Ge'de Net mi Brüt mü Anlaşma? Teşvik Kime Kalır

Adres: https://www.uzmanbordro.com/blog/ar-ge-net-mi-brut-mu-anlasma
Kategori: Ar-Ge ve Teknokent · Yayın: 2026-11-11 · Güncelleme: 2026-11-11

> Ar-Ge personelinde gelir vergisi terkini ve SGK desteği işverene kalır. Damga istisnası brüt anlaşmada çalışanın netine, net anlaşmada işverene gider.

## Kısaca

- Gelir vergisi teşviki bordroda önce normal hesaplanır, sonra muhtasar beyannamede tahakkuk eden vergiden terkin edilir; avantaj her anlaşmada işverene kalır.
- SGK işveren hissesi desteği zaten işverenin payıdır; avantaj işverendedir.
- Damga vergisi ise kaynağında istisnadır, bordroda hiç hesaplanmaz; kime kalacağını anlaşma şekli belirler.
- Brüt anlaşmada damga kesilmediği için çalışanın neti artar: brüt 100.000 TL'de ayda 508,30 TL.
- Net anlaşmada aynı neti vermek için gereken brüt düşer: net 75.000 TL'de brüt 689,53 TL azalır, avantaj işverene kalır.

Ar-Ge ve teknokent personelinde teşviklerin üçü aynı yoldan işlemez. **Gelir vergisi terkini** ve **SGK işveren hissesi
desteği** anlaşma şekli ne olursa olsun işverene kalır. **Damga vergisi istisnası** ise bordroda hiç hesaplanmadığı için
anlaşmaya göre yer değiştirir: brüt anlaşmada çalışanın netini artırır, net anlaşmada işverenin ödediği brütü düşürür.

## Üç teşvik, kime kalır?

| Teşvik | Bordroda nasıl işler? | Brüt anlaşma | Net anlaşma |
|---|---|---|---|
| Gelir vergisi terkini | Vergi hesaplanır ve kesilir, terkin edilen kısım vergi dairesine ödenmez | İşveren | İşveren |
| SGK işveren hissesi desteği | İşveren hissesinin yarısı Hazine'den karşılanır | İşveren | İşveren |
| Damga vergisi istisnası | Kâğıt istisnadır, damga hiç hesaplanmaz | **Çalışan** (net artar) | **İşveren** (brüt düşer) |

## Gelir vergisi teşviki neden hep işverende?

5746 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre Ar-Ge personelinin ücretinden hesaplanan gelir vergisinin %80, %90 ya da %95'i,
asgari ücret istisnası düşüldükten sonra, **verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek
suretiyle terkin edilir.** Yani vergi bordroda her çalışanda olduğu gibi hesaplanır ve çalışanın ücretinden kesilir; terkin
edilen kısım vergi dairesine ödenmez ve işverende kalır. Çalışanın neti, standart bir çalışanla aynı gelir vergisi kesintisiyle
bulunur. Teknokent personeli için 4691 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi aynı yolu izler. Hesap ayrıntısı
[terkin yazımızda](/blog/ar-ge-gelir-vergisi-terkini).

## Damga istisnası neden yer değiştirir?

5746 sayılı Kanun'un 3/4 maddesine göre Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerine ilişkin düzenlenen kâğıtlardan **damga vergisi
alınmaz**; teknokent personelinin ücretlerine ilişkin kâğıtlar da 4691 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesiyle istisnadır.
Damga sonradan geri alınan bir vergi değildir; bordroda hiç hesaplanmaz. Bu yüzden:

- **Brüt anlaşmada** brüt sabittir. Damga kesilmediği için çalışanın eline geçen net artar.
- **Net anlaşmada** net sabittir. Damga eklenmeden brütleştirildiği için gereken brüt düşer; aradaki fark işverenin
  bütçesinde kalır.

Ayrıntı [Ar-Ge damga istisnası yazımızda](/blog/ar-ge-damga-vergisi-istisnasi).

## Örnek 1: brüt 100.000 TL anlaşma, Ocak 2026

5746 kapsamında %80 terkin oranlı Ar-Ge personeli, tam ay Ar-Ge, imalat dışı sektör (2 puanlık SGK indirimi dahil).

| | Standart çalışan | Ar-Ge personeli | Fark |
|---|---:|---:|---:|
| Kesilen gelir vergisi | 8.538,68 | 8.538,68 | 0,00 |
| Kesilen damga vergisi | 508,30 | 0,00 | −508,30 |
| **Çalışanın neti** | **75.953,02** | **76.461,33** | **+508,30** |
| Gelir vergisi terkini | — | 6.830,94 | işverene |
| İşverene maliyet | 121.750,00 | 105.044,06 | −16.705,94 |

Brüt anlaşmada çalışanın kazancı yalnız damga istisnasıdır: ayda 508,30 TL, yılda **6.099,63 TL**. Gelir vergisi
terkini ve SGK desteği işverenin maliyetini düşürür; 12 ayda işverenin tasarrufu **262.515,04 TL**'dir.

## Örnek 2: net 75.000 TL anlaşma, Ocak 2026

Aynı personel net 75.000 TL'ye anlaşmışsa:

| | Standart çalışan | Ar-Ge personeli | Fark |
|---|---:|---:|---:|
| Gereken brüt | 98.666,93 | 97.977,40 | −689,53 |
| Çalışanın neti | 75.000,00 | 75.000,00 | 0,00 |
| Gelir vergisi terkini | — | 6.624,64 | işverene |
| İşverene maliyet | 120.126,99 | 102.987,59 | −17.139,40 |

Net anlaşmada çalışanın eline geçen değişmez. Damga istisnası brütü düşürür, terkin ve SGK desteği maliyeti azaltır;
üçünün avantajı da işverendedir. 12 ayda brüt fark **11.149,73 TL**, toplam maliyet farkı **303.400,56 TL**'dir.

## Nelere dikkat edilmeli?

- **Net anlaşmada damgayı eklemeyin.** Ar-Ge personelini standart çalışan gibi brütleştirmek, net 75.000 TL'de ayda
  689,53 TL fazla brüt ödemek demektir ([sık yapılan hatalar](/blog/ar-ge-bordrosunda-sik-yapilan-hatalar)).
- **Terkin, çalışanın netini değiştirmez.** Gelir vergisi bordroda kesildiği için brüt anlaşmada da çalışanın neti
  standart çalışanla aynı gelir vergisi kesintisiyle bulunur; fark yalnız damgadan gelir.
- **40 kat sınırı:** brüt asgari ücretin 40 katını aşan ücret kısmı terkine ve damga istisnasına girmez
  ([40 kat sınırı](/blog/ar-ge-tesvik-40-kat-siniri)).
- **Kısmi Ar-Ge ayında** terkin ve damga istisnası Ar-Ge gününe göre oranlanır
  ([kısmi Ar-Ge ayı](/blog/kismi-ar-ge-ayi-terkin-hesabi)).

## Sık sorulan sorular

**Ar-Ge teşviki çalışanın maaşını artırır mı?**
Gelir vergisi terkini ve SGK desteği artırmaz; ikisi de işverene kalır. Brüt anlaşmada yalnız damga istisnası çalışanın
netini artırır: brüt 100.000 TL'de ayda 508,30 TL.

**Net anlaşmada Ar-Ge teşvikinin tamamı işverene mi kalır?**
Evet. Çalışan anlaşılan neti alır; damga istisnası brütü, terkin ve SGK desteği maliyeti düşürür.

**Gelir vergisi terkini neden çalışana yansımaz?**
Çünkü vergi bordroda hesaplanıp ücretten kesilir; terkin edilen kısım muhtasar beyannamede tahakkuk eden vergiden düşülür ve
vergi dairesine ödenmez.

## Hesaplayın

Ar-Ge personelinin net ya da brüt anlaşmayla 12 aylık bordrosunu [Detaylı Maliyet](/ozellikler/detayli-maliyet) ekranında
hesaplayabilirsiniz. Net anlaşmanın ayrıntısı için [netten brüte Ar-Ge yazımıza](/blog/ar-ge-personeli-net-maas-netten-brute) bakın.

## Kaynaklar

1. 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun, madde 3/2, 3/3 ve 3/4 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5746&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
2. 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu, geçici madde 2 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4691&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
3. Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 331), Resmî Gazete 4 Eylül 2025 — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/09/20250904-6.htm

---
Kaynak: Uzman Bordro (uzmanbordro.com). Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı kaynak Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemelerdir.
