# Ar-Ge Gelir Vergisi Terkini Nasıl Hesaplanır? 2026 Örneği

Adres: https://www.uzmanbordro.com/blog/ar-ge-gelir-vergisi-terkini
Kategori: Ar-Ge ve Teknokent · Yayın: 2026-11-06 · Güncelleme: 2026-11-06

> Ar-Ge ve teknokent personelinden kesilen gelir vergisinin asgari ücret istisnasından sonra kalan kısmı terkin edilir. Formül, beyanname ve 12 aylık örnek.

## Kısaca

- Terkin, Ar-Ge ve teknokent personelinin ücretinden kesilen ama vergi dairesine ödenmeyen gelir vergisidir; tutar işverende kalır.
- Formül: (hesaplanan gelir vergisi − asgari ücret istisnası) × terkin oranı. Oran 5746'da eğitime göre %80, %90 ya da %95; teknokentte (4691) %100.
- Terkin muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde tahakkuk eden vergiden indirilir; çalışanın neti değişmez.
- Vergi dilimi yükseldikçe terkin de artar: brüt 100.000 TL'lik lisans mezunu Ar-Ge personelinde Ocak'ta 6.830,94 TL, Haziran'da 14.990,94 TL.
- Hafta tatili, yıllık izin ve genel tatil ücretleri terkine girer; haftalık 45 saati aşan çalışmaların ücreti girmez.
- 1 Ağustos 2025'ten beri terkin, ücretin brüt asgari ücretin 40 katını aşmayan kısmıyla sınırlıdır.

Ar-Ge gelir vergisi terkini, Ar-Ge ve teknokent personelinin ücretinden **kesilen** ama vergi dairesine **ödenmeyen**
gelir vergisidir. Hesap iki adımlıdır: önce hesaplanan vergiden asgari ücret istisnası düşülür, sonra kalan vergi terkin
oranıyla çarpılır. Oran Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde eğitime göre **%80, %90 ya da %95**, teknokentlerde **%100**'dür.
Terkin edilen tutar işverende kalır; çalışanın net ücreti değişmez.

## Kanundaki kural

5746 sayılı Kanun'un 3. maddesinin ikinci fıkrası, Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde ve desteklenen projelerde çalışan Ar-Ge,
tasarım ve destek personeli için şöyle der:

> bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretlerinin brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısmı üzerinden
> hesaplanan gelir vergisinden 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde
> düzenlenen asgari ücret istisnasına isabet eden vergi düşüldükten sonra kalan vergi tutarının; doktoralı olanlar ile
> desteklenecek program alanlarından birinde en az yüksek lisans derecesine sahip olanlar için yüzde doksan beşi,
> yüksek lisanslı olanlar ile desteklenecek program alanlarından birinde lisans derecesine sahip olanlar için yüzde
> doksanı ve diğerleri için yüzde sekseni, verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek
> suretiyle terkin edilir.

Teknokentler için 4691 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi aynı hesabı oran ayrımı yapmadan kurar: asgari ücret
istisnasından sonra kalan verginin **tamamı** terkin edilir.

## Formül

```
terkin = (hesaplanan gelir vergisi − asgari ücret gelir vergisi istisnası) × terkin oranı
```

| Personel | Terkin oranı |
|---|---:|
| 5746 — doktoralı ya da desteklenecek program alanlarında en az yüksek lisanslı | %95 |
| 5746 — yüksek lisanslı ya da desteklenecek program alanlarında lisanslı | %90 |
| 5746 — diğerleri | %80 |
| 4691 teknokent personeli (eğitim ayrımı yok) | %100 |

**Örnek (Ocak 2026, brüt 60.000 TL, tam Ar-Ge ayı):**

| Adım | Tutar (TL) |
|---|---:|
| Gelir vergisi matrahı (60.000 − %15 SGK ve işsizlik) | 51.000,00 |
| Hesaplanan gelir vergisi (%15) | 7.650,00 |
| Asgari ücret gelir vergisi istisnası | 4.211,33 |
| Çalışandan kesilen vergi | 3.438,68 |
| Terkin — 5746, %80 | 2.750,94 |
| Terkin — 5746, %90 | 3.094,81 |
| Terkin — 5746, %95 | 3.266,74 |
| Terkin — 4691, %100 | 3.438,68 |

Asgari ücret istisnasının tam tutarı 4.211,325 TL olduğu için bazı satırlarda 1 kuruşluk yuvarlama farkı görülebilir.

## Terkin yıl içinde neden artar?

Gelir vergisi kümülatif matrahla hesaplanır: yıl ilerledikçe çalışan %20 ve %27 dilimine geçer, kesilen vergi artar,
terkin de onunla birlikte büyür. Brüt ücreti 100.000 TL olan lisans mezunu (%80) bir 5746 personelinin 2026'daki
terkini:

| Ay | Gelir vergisi dilimi | Terkin — 5746 %80 (TL) | Terkin — 4691 %100 (TL) |
|---|---|---:|---:|
| Ocak | %15 | 6.830,94 | 8.538,68 |
| Şubat | %15 | 6.830,94 | 8.538,68 |
| Mart | %15 ve %20 | 9.430,94 | 11.788,68 |
| Nisan | %20 | 10.230,94 | 12.788,68 |
| Mayıs | %20 ve %27 | 11.630,94 | 14.538,68 |
| Haziran | %27 | 14.990,94 | 18.738,68 |
| Temmuz | %27 | 14.729,80 | 18.412,25 |
| Ağustos–Aralık (her ay) | %27 | 13.867,92 | 17.334,90 |
| **Yıl** | | **144.015,04** | **180.018,80** |

Temmuz'dan itibaren terkinin biraz azalması bir hata değildir. Asgari ücret istisnası, asgari ücretin kendi kümülatif
matrahına göre hesaplanır; asgari ücret Temmuz'da %20 dilimine girdiği için istisna büyür, çalışandan kesilen vergi ve
dolayısıyla terkin küçülür.

## Beyannamede terkin

Kanunun ifadesiyle terkin, "verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle"
yapılır. İşveren çalışanın bordrosunda gelir vergisini tam keser ve muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde beyan eder;
terkin edilen tutar tahakkuk eden vergiden düşülür, vergi dairesine yalnız kalan kısım ödenir. Çalışanın bordrosunda
kesinti değişmediği için net ücret de değişmez.

## Hangi ücretler terkine girer?

| Ödeme | Terkine girer mi? |
|---|---|
| Ar-Ge, tasarım ya da destek görevine karşılık ücret | Evet |
| Hak kazanılmış hafta tatili, yıllık ücretli izin ve genel tatil günlerine düşen ücret | Evet (kanunda açıkça sayılır) |
| Haftalık 45 saati aşan çalışmanın ve ek çalışma sürelerinin ücreti | Hayır |
| Prim ve ikramiye gibi ücret niteliğindeki ödemeler | Evet; ayrıntı [ek ödemeler yazımızda](/blog/ar-ge-prim-ikramiye-tesvik) |
| 40 katı aşan kısım | Hayır; ayrıntı [40 kat sınırı yazımızda](/blog/ar-ge-tesvik-40-kat-siniri) |

5746 kapsamında merkez dışında geçen çalışmalar da belirli şartlarla terkine girer. Kanuna göre teşvike konu toplam
personel sayısının ya da toplam çalışma süresinin %20'sini aşmamak kaydıyla merkez dışında geçirilen süreler kapsama
girer; Cumhurbaşkanı bu oranı %100'e kadar artırabilir. Doktoralı personelin üniversitede Ar-Ge alanında ders vermesi ve
teknoloji geliştirme bölgelerindeki girişimcilere mentorluk haftada 8 saate kadar teşvik kapsamındadır.

## Sık sorulan sorular

**Ar-Ge terkini çalışanın maaşını artırır mı?**
Hayır. Vergi çalışandan normal şekilde kesilir; terkin edilen kısım vergi dairesine ödenmez, işverende kalır.

**Terkin nasıl hesaplanır?**
Hesaplanan gelir vergisinden asgari ücret istisnası düşülür, kalan vergi terkin oranıyla çarpılır: 5746'da %80, %90 ya
da %95; 4691'de %100.

**Terkin hangi beyannamede gösterilir?**
Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde; tahakkuk eden vergiden indirilerek.

**Terkin yıl içinde neden değişir?**
Vergi dilimi yükseldikçe çalışandan kesilen vergi ve onunla birlikte terkin artar; Temmuz'da asgari ücret istisnası
büyüdüğü için biraz azalır.

**Fazla mesai ücretine terkin uygulanır mı?**
Hayır. Haftalık 45 saati aşan çalışmaların ücreti teşvik dışındadır; ayrıntı
[fazla mesai yazımızda](/blog/ar-ge-personeli-fazla-mesai).

## Hesaplayın

[Maaş Hesaplama](/maas-hesaplama) ekranında çalışan türü olarak **Ar-Ge Personeli (5746)** ya da **Teknokent Personeli
(4691)** seçip eğitim durumunu girerek 12 aylık terkini görebilirsiniz.

## Kaynaklar

1. 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun, madde 3/2 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5746&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
2. 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu, geçici madde 2 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4691&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
3. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, madde 23/18 (asgari ücret istisnası) — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=193&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=4
4. Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 331) — Resmî Gazete 04.09.2025, sayı 33007 — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/09/20250904-6.htm

---
Kaynak: Uzman Bordro (uzmanbordro.com). Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı kaynak Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemelerdir.